Czym MASZYNA jest każdy widzi. Ale czy na pewno?
Rewolucja przemysłowa, która wprowadziła maszyny do powszechnego przemysłowej codzienności, ułatwiła z pewnością życie wielu osób. Nagle rzeczy, które dostępne były dla nielicznych - spowszedniały. Ale, choć maszyny stały się udogodnieniem dla wielu nitek przemysłu, niosły również za sobą nowe zagrożenia. I po dziś dzień, nie wszystkie zniknęły.
1. MASZYNA - czym jest, a czym nie jest?
Analizując zagadnienie związane z bezpieczeństwem podczas użycia maszyn, określić należy czym one są. W Polsce MASZYNY definiowane są przez dwa dokumenty:
- ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn
b) zespół, o którym mowa w lit. a, bez elementów przeznaczonych do jego podłączenia w miejscu pracy lub do podłączenia do źródeł energii i napędu,
c) zespół, o którym mowa w lit. a i b, gotowy do zainstalowania i zdolny do funkcjonowania jedynie po zamontowaniu na środkach transportu lub zainstalowaniu w budynku lub na konstrukcji,
d) zespoły maszyn, o których mowa w lit. a-c, lub maszyny tzw. nieukończone, które w celu osiągnięcia określonego efektu końcowego zostały zestawione i są sterowane w taki sposób, że działają jako zintegrowana całość,
e) zespół sprzężonych części lub elementów, z których przynajmniej jeden jest ruchomy, połączonych w całość, przeznaczony do podnoszenia ładunków, którego jedynym źródłem mocy jest bezpośrednie wykorzystanie siły mięśni ludzkich.
2. Użytkowanie maszyn w praktyce
- maszyny oddane do użytku PRZED 01.01.2006r.
- maszyny oddane do użytku PO 01.01.2006r.
- przetłumaczyć na język polski Deklarację Zgodności maszyny oraz jej instrukcję
- ściągnąć DTR
- przetłumaczyć oznaczenia bezpieczeństwa
- przeprowadzić kontrolę wejściową maszyny, sprawdzając też wymagania minimalne
- maszyny modernizowane
- EGZEKOWOWANIE STOSOWANIA OSŁON BEZPIECZEŃSTWA MASZYN. I nie mam tu na myśli podsunięcia pod nosy zatrudnionych osób oświadczeń o zakazie blokowania osłon. To zda się na nic. Mówię o realnym reagowaniu, gdy ktokolwiek podejmie chociażby próbę mostkowania osłony. Egzekwowanie choć kojarzy się z przymusem, jest obowiązkiem osób zatrudniających, pracodawców. Brak takiego zachowania, to niewypełnianie obowiązków nałożonych przez Kodeks Pracy i narażanie na utratę zdrowia i życia. A w związku z tym, w momencie wystąpienia wypadku, czekać Cię może odpowiedzialność karna z tego tytułu. Nie dlatego że pracownicy nie mieli informacji. Lecz dlatego, że widząc że te zasady są łamane nie reagujesz, nie egzekwujesz, nie wydajesz poleceń usunięcia zagrożenia. Przymykasz oko na zagrożenie. I tylko w teorii jest tak, że "przecież to dorośli ludzie, poinformowano ich o zagrożeniu i zasadach ich sprawa jeśli je łamią". W praktyce to Twoje wyzwanie, aby każdy tych zasad przestrzegał.
- PRZYGOTOWANIE INSTRUKCJI PRACY dla obsługującego maszynę (określić kto może tam pracować i z jakimi kwalifikacjami, co powinien zrobić przed, po i w trakcie pracy, jakie są czynności zabronione oraz poinformować o postępowaniu na wypadek awarii) oraz OCENIĆ RYZYKO PRACY z maszyną. oba te dokumenty warto zrobić, tzn. nie kupować gotowca, a uszyć ją na miarę potrzeb, odwołując się również do zapisów poczynionych przez producenta w instrukcji dostarczonej przez niego.
- zawsze tak było i inaczej się nie da
- szybciej usunę awarię
- muszę usuwać awarię w biegu, bo rozruch maszyny długi
czerwca 17, 2021
Słowne potyczki BeHaPpy "K" - Karta Charakterystyki Substancji Chemicznej i wszystko co warto o nich wiedzieć
Charakter nie tylko człowieka wyróżnia.
W psychologii charakter człowieka oznacza zespół cech, które ujawniają się w jego zachowaniu, sposobie bycia i usposobieniu. W BHP zespół cech wyróżniających daną substancję lub mieszaninę niebezpieczną wyczytać można w dokumencie znanym jako KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ.
KARTA CHARAKTERYSTYKI - czym jest?
Karta charakterystyki, nazywana niekiedy z angielskiego MSDS (material safety data sheet) lub SDS (safety data sheet) to dokument, z którego można uzyskać informację na temat zagrożeń, które może spowodować określona substancja lub mieszanina chemiczna. Zawiera ona również informacje nt. cech fizykochemicznych.
Celem tego dokumentu jest zapewnienie informacji o potencjalnych zagrożeniach związanych z daną substancją lub mieszaniną, metodach ich zapobiegania i procedurach jakie należy wykonać w razie jej niezamierzonego uwolnienia do środowiska i skażenia.
Szczegółowe informacje dotyczące substancji chemicznych określa REACH czyli Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów.
KARTA CHARAKTERYSTYKI - budowa
To jak powinna wyglądać karta charakterystyki jest ściśle określona przez dokument znany jako RACH. Anatomia karty charakterystyki to informacje ogólne oraz 16 sekcji, w których opisane są wyjątkowe cechy danej substancji lub mieszaniny chemicznej.
I tak:
Informacje ogólne to: data sporządzenia, data aktualizacji, numer wersji. Następnie w dokumencie pojawia sie 16 numerowanych sekcji:
Sekcja 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa - czyli po czym poznasz że Ta substancja to TA substancja, a nie podobna
1.1. Identyfikator produktu
1.2. Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowania odradzane
1.3. Dane dotyczące dostawcy karty charakterystyki
1.4. Numer telefonu alarmowego
Sekcja 2: Identyfikacja zagrożeń - w niej określono podstawowe informacje nt. zagrożeń i sposobów ochrony przed nimi, podczas używania konkretnej chemii.
2.1. Klasyfikacja substancji lub mieszaniny - czy jest niebezpieczna czy nie-niebezpieczna? (PS. w mojej opinii nie ma czego takiego jak substancja bezpieczna...)
2.2. Elementy oznakowania - jakie piktogramy powinny widnieć na opakowaniu
2.3. Inne zagrożenia
UWAGA - informacje zawarte w tym punkcie, powinny opierać się z globalnym zharmonizowanym systemie klasyfikacji i oznakowania chemikaliów, który to system został wdrożony europejskim rozporządzeniem CLP.
Sekcja 3: Skład/informacja o składnikach - czyli z czego powstała nasza chemia
3.1. Substancje
3.2. Mieszaniny
Sekcja 4: Środki pierwszej pomocy - jak pomóc człowiekowi w potrzebie
4.1. Opis środków pierwszej pomocy
4.2. Najważniejsze ostre i opóźnione objawy oraz skutki narażenia
4.3. Wskazania dotyczące wszelkiej natychmiastowej pomocy lekarskiej i szczególnego postępowania z poszkodowanym
Sekcja 5: Postępowanie w przypadku pożaru - jak gasić i czym
5.1. Środki gaśnicze
5.2. Szczególne zagrożenia związane z substancją lub mieszaniną
5.3. Informacje dla straży pożarnej
Sekcja 6: Postępowanie w przypadku niezamierzonego uwolnienia do środowiska - jak zadbać o środowisko w razie "W"
6.1. Indywidualne środki ostrożności, wyposażenie ochronne i procedury w sytuacjach awaryjnych
6.2. Środki ostrożności w zakresie ochrony środowiska
6.3. Metody i materiały zapobiegające rozprzestrzenianiu się skażenia i służące do usuwania skażenia
6.4. Odniesienia do innych sekcji
Sekcja 7: Postępowanie z substancjami i mieszaninami oraz ich magazynowanie - gdzie przechowywać i z czym (wiadomo - niektóre relacje bywają toksyczne, nie tylko wśród ludzi)
7.1. Środki ostrożności dotyczące bezpiecznego postępowania
7.2. Warunki bezpiecznego magazynowania, w tym informacje dotyczące wszelkich wzajemnych niezgodności
7.3. Szczególne zastosowanie(-a) końcowe
Sekcja 8: Kontrola narażenia/środki ochrony indywidualnej - jak chronić siebie i innych w trakcie pracy
8.1. Parametry dotyczące kontroli - jakie są NDS?
8.2. Kontrola narażenia - jakie środki ochrony stosować (niech Cię nie zmyli informacja w sekcji 2 substancja nie klasyfikowana jako niebezpieczna - pomimo tego może być konieczność stosowania ŚOI)
Sekcja 9: Właściwości fizyczne i chemiczne
9.1. Informacje na temat podstawowych właściwości fizycznych i chemicznych - m.in temp. zapłonu
9.2. Inne informacje
Sekcja 10: Stabilność i reaktywność - co z czym reaguje i kiedy (należy zestawić to z informacjami nt. magazynowania!)
10.1. Reaktywność
10.2. Stabilność chemiczna
10.3. Możliwość występowania niebezpiecznych reakcji
10.4. Warunki, których należy unikać
10.5. Materiały niezgodne
10.6. Niebezpieczne produkty rozkładu
Sekcja 11: Informacje toksykologiczne - po jakiej dawce w warunkach laboratoryjnych dochodzi do zatrucia lub śmierci lub wystąpienia innych skutków
11.1. Informacje dotyczące działań toksycznych
Sekcja 12: Informacje ekologiczne - czy substancja może negatywnie wpływać na ekosystem?
12.1. Toksyczność
12.2. Trwałość i zdolność do rozkładu
12.3. Zdolność do bioakumulacji
12.4. Mobilność w glebie
12.5. Wyniki oceny właściwości PBT i vPvB
12.6. Inne szkodliwe skutki działania
Sekcja 13: Postępowanie z odpadami - jak segregować?
13.1. Metody unieszkodliwiania odpadów
Sekcja 14: Informacje dotyczące transportu - jak transportować? Czy zgodnie z ADR?
14.1. Numer UN (Numer ONZ)
14.2. Prawidłowa nazwa przewozowa ONZ
14.3. Klasa(-y) zagrożenia w transporcie
14.4. Grupa pakowania
14.5. Zagrożenia dla środowiska
14.6. Szczególne środki ostrożności dla użytkowników
14.7. Transport luzem zgodnie z załącznikiem II do konwencji MARPOL i kodeksem IBC
Sekcja 15: Informacje dotyczące przepisów prawnych
15.1. Przepisy prawne dotyczące bezpieczeństwa, zdrowia i ochrony środowiska specyficzne dla substancji lub mieszaniny
15.2. Ocena bezpieczeństwa chemicznego
Sekcja 16: Inne informacje
Sekcja 16 często pozostaje pusta. Zwłaszcza jeżeli analizujesz dokument przygotowany dla mieszaniny. Niekiedy jednak pojawiają się w niej dodatkowe informacje nt. zagrożeń. Ja wówczas przy ocenie ryzyka biorę pod uwagę informacje zawarte właśnie w tej sekcji.
Scenariusz narażenia - może być elementem karty, choć nie musi.
Rozszerzona karta charakterystyki z załączonymi scenariuszami narażenia dostarczana jest, jeżeli dana substancja stwarzająca zagrożenie została zarejestrowana w ilości przekraczającej 10 ton rocznie na rejestrującego.
W scenariuszu narażenia opisuje się, w jaki sposób można kontrolować narażenie ludzi i środowiska na działanie substancji, a przez to umożliwić ich bezpieczne użytkowanie. Scenariusz narażenia dotyczy zastosowania zidentyfikowanego lub grupy podobnych zastosowań zidentyfikowanych, takich jak formacja, przetwarzanie lub produkcja danego artykułu. Opisuje się w nim warunki operacyjne oraz środki zarządzania ryzykiem zapewniające bezpieczne zastosowanie substancji przeznaczonej do danego zastosowania. Scenariusze narażenia mogą zawierać wiele tzw. scenariuszy cząstkowych. W scenariuszu cząstkowym opisuje się każde działanie cząstkowe w ramach zastosowania zidentyfikowanego (np. mieszanie, przenoszenie substancji do małych pojemników, nakładanie substancji poprzez napylanie itd.). (źróło: PIP)
Z CHEMIĄ NA CODZIEŃ? Czy karta charakterystyki mnie dotyczy?
Czy jako zwykły konsument lub konsumentka karty charakterystyk mnie dotyczą? Dotyczą w zakresie zagrożeń, na jakie jesteśmy narażeni w czasie używania substancji chemicznych w domu (np. podczas sprzątania). Co do zasady - głównymi informacjami na jakich możemy się opierać są te zawarte na etykiecie środka. Niemniej, jako "zwykli zjadacze chleba" mamy możliwość oczywiście zapoznania się z dokładniejszym dokumentem. Większość producentów udostępnia karty charakterystyki. Wystarczy wpisać nazwę środka, producenta i karta charakterystyki. A Twoim oczom ukaże się kilku stronnicowy dokument.
KARTA CHARAKTERYSTYKI - o jakich obowiązkach w pracy pamiętać?
Sama wiedza zdobyta z lektury karty charakterystyki to oczywiście nie wszystko. Kolejnym krokiem powinno być jej wykorzystanie w praktyce. Obowiązki wynikające ze stosowania chemią określają przepisy prawne. M.in Kodeks Pracy (art. 221) oraz Rozporządzenie ws. ogólnych przepisów BHP (np. art. 41 i art. 91-104) i Ustawa o substancjach chemicznych i ich mieszaninach.
O czym warto zatem pamiętać:
- Karta charakterystyki dla substancji chemicznej klasyfikowanej jako niebezpieczna, musi być w języku polskim (jeśli będzie ona używana na terenie RP). Jeśli nie jest to substancja klasyfikowana jako niebezpieczna - cóż sprawa jest skomplikowana. Przepisy REACH i CLP nie nakładają na producenta obowiązku dostarczenia karty w języku użytkownika. Więcej nie nakładają obowiązku dostarczenia nawet takiego dokumentu, o ile użytkownik otrzyma informacje o zagrożeniach (lub ich braku). Ale zapytać zawsze warto. JA osobiście w takich sytuacjach staram się odwołać do zapisów Ustawy o języku polskim. Jeżeli jednak producent kategorycznie odmawia, zachęcam Cię do przetłumaczenia mimo wszystko, karty na język polski.
- Używając substancji niebezpiecznych musisz mieć na uwadze, aby w instrukcji pracy z tą substancją zawarte zostały wszystkie informacje zawarte w karcie charakterystyki. Obowiązek ten nakłada Rozporządzenie ws. ogólnych przepisów BHP (art. 41.1).
- Nie wolno używać substancji chemicznej niebezpiecznej, jeśli nie posiadasz do niej karty charakterystyki. Dotyczy to również tych substancji, które każdy z nas może kupić w drogerii. To co w domu jest "tylko" płynem do szyb, w pracy jest substancją niebezpieczną (zazwyczaj - zależy to od producenta).
- Pracownikom i ich przedstawicielom należy zapewnić dostęp do informacji zawartych w kartach charakterystyki substancji i mieszanin niebezpiecznych – w odniesieniu do substancji lub mieszanin, które stosują, jak też na
które mogą być narażeni w trakcie swojej pracy. Co więcej, REACH wskazuje, że pracownikom należy zapewnić dostęp do kart charakterystyki (art. 35)
- Pracodawca ma obowiązek zapoznać pracowników z zagrożeniami, związanymi z używaniem substancji chemicznej.
WĄTPLIWOŚCI związane z funkcjonowaniem kart charakterystyki w pracy
Jedną z największym wątpliwości, z którymi mierzy się pracodawca, a czasem specjalista lub specjalistka BHP (kiedy dostaje takie "coś" na klatę), jest odpowiedź na tak postawione pytanie
Czy pracownicy muszą przeczytać kartę charakterystyki i poświadczyć zapoznanie się z nią?
Zgodnie z prawem nie muszą. Niemniej jest to na pewno dobra praktyka, którą ja polecam. To w karcie zawarte są wszystkie informacje niezbędne podczas pracy. I owszem, informacje te są powielane w instrukcji i w ocenie ryzyka zawodowego. Niemniej wówczas mogą już być one interpretacją zapisów. A w natłoku innych informacji mogą po prostu przejść nie zauważone. Dlatego ja zalecam zawsze zapoznanie pracownika z kartą i potwierdzenie tego faktu na piśmie. Również w ramach szkolenia stanowiskowego.
Stosowanie substancji chemicznych wymaga od pracodawcy, pracowników BHP i pracowników ogólnie wielkiej uwagi. Samo ich używanie powoduje, nałożenie kilkunastu obowiązków. W tym wpisie jednak chciałam poruszyć kwestię przede wszystkim dokumentu - bazy, czyli właśnie karty charakterystyki substancji niebezpiecznej. Inne kwestie zostaną z pewności poruszone przeze mnie w przyszłości.
Pięknego dnia i BeHaPpy,
Żurka
Gdy pytam ludzi, z czym kojarzy Ci się BHP, to jedną z TOP 3 odpowiedzi, są właśnie one INSTRUKCJE BHP lub ZASADY BHP. Ale, co ma piernik, wróć, ZASADA do INSTRUKCJI? Ano to, że te zasady stanowią kwintesencje instrukcji. Dlatego dzisiejszy wpis poświęcony będzie właśnie INSTRUKCJOM BHP.
RYS PRAWNY
Słownik PWN pięknie przybliża znaczenie słowa instrukcja:
ZAKRES INSTRUKCJI BHP
- określić i przekazać pracownikom zasady BHP dotyczące wykonywanej pracy
- wydać szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowisku pracy
- udostępnić instrukcje BHP stosowanych procesów technologicznych oraz wykonywanych prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami dla zdrowia
- obsługa maszyn i innych urządzeń technicznych tylko po przeczytaniu instrukcji BHP ich dotyczących
- każdy powinien mieć dostęp do instrukcji BHP związanych z postępowaniem z materiałami szkodliwymi dla zdrowia i niebezpiecznymi
- udzielanie pierwszej pomocy również określić w instrukcji
ANATOMIA INSTRUKCJI BHP - czyli co powinna zawierać instrukcja BHP
- czynności przed przystąpieniem do pracy
- zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania pracy (czyli w jej trakcie)
- czynności i zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych (stwarzających zagrożenie)
- określenie odpowiedzialności różnych osób w organizacji
- podkreślenie czynności zabronionych
- zaznaczenie zasad związanych z ochroną środowiska


















