Mały, ale wariot.
Gaśnica, towarzyszy nam w wielu sytuacjach. I choć często jej nie dostrzegamy to odegrać może w naszym życiu niezwykłą historię że szczęśliwym zakończeniem.
Pierwotnie gaśnice nie były nawet podobne do znanych nam egzemplarzy. Pierwszy model gaśnicy powstał w 1734, a jego twórcą był niemiecki medyk M. Fuches, który zaproponował wrzucanie w ogień szklanych pojemników ze słoną wodą. Z kolei w 1816 roku George’a Manby’ego skonstruował gaśnicę która zawierała wodny roztwór węglanu potasu oraz sprężone powietrze.
Obecnie istnieje wiele typów gaśnic w różnych rozmiarach, które potrafią skutecznie zdusić zarzewie pożaru. Ale by było to możliwe, warto wiedzieć:
🧯czym jest gaśnica
🧯 jakie są jej rodzaje
🧯 jak jej używać
Bo choć w życiu każdy z nas "gasi wiele pożarów" to wiedza i know-how o sprzętach do gaszenia prawdziwych pożarów, pomoc Ci może gdy pożar taki zobaczysz w realu.
Gaśnica jest najczęściej urządzeniem przenośnym, które służy gaszeniu pożarów. Gaśnice mogą występować solo lub w komitywie, tworząc agregaty gaśnicze - są to elementy złożone z jednej lub większej liczby dużych gaśnic, zaopatrzonych we wspólną dyszę i umieszczone na kołowym podwoziu.
Jak i w co "ubrać" gaśnicę? Kolor gaśnic nie jest przypadkowy. Zarówno w Polsce, jak i UE obowiązuje norma PN-EN 3 która wskazuje, że obudowa gaśnicy ma być czerwona. Na obudowie gaśnicy z kolei znajdować powinna się etykieta. A na niej informacje opisujące jej przeznaczenie i sposób użycia.
Aby usprawnić identyfikację gaśnic i wskazać użytkownikowi kiedy, jaką gaśnice użyć wprowadzono oznakowanie literowe.
- Gaśnice typu A służą do gaszenia pożarów ciał stałych, które paląc się nie tylko powodują płomień, ale także ulegają rozżarzeniu np. drewna, papieru, gumy,
- Gaśnice typu B są przeznaczone do gaszenia pożarów cieczy i ciał stałych, które paląc się ulegają stopieniu np. benzyny, polietylenu, smoły,
- Gaśnice typu C poradzą sobie z gaszeniem pożarów gazów palnych np. metanu, acetylenu, propanu,
- Gaśnice typu D posłużą do gaszenia pożarów metali palnych np. magnezu, sodu, uranu, litu
- Gaśnice typu F stosować należy do gaszenia pożarów łatwopalnych środków gotujących (oleje roślinne, tłuszcze zwierzęce).
- O tym, czy gaśnicę możesz użyć do gaszenia urządzeń pod napięciem informuje (a przynajmniej powinien) napis na korpusie gaśnicy. Na starych gaśnicach oznaczano symbolem E.
Gdzie umieścić gaśnice? To pytanie może przyprawić niekiedy o ból głowy. Szczęśliwie z pomocą przychodzi rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów(z poźn. zm.). I tak - gaśnice w obiektach powinny być rozmieszczone:
A. w miejscach łatwo dostępnych i widocznych, w szczególności:
- przy wejściach do budynków,
- na klatkach schodowych,
- na korytarzach,
- przy wyjściach z pomieszczeń na zewnątrz,
- w miejscach nienarażonych na uszkodzenia mechaniczne oraz działanie źródeł ciepła (piece, grzejniki),
B. w obiektach wielokondygnacyjnych - w tych samych miejscach na każdej kondygnacji, jeżeli pozwalają na to istniejące warunki.
Dodatkowo, przy rozmieszczaniu gaśnic muszą być spełnione następujące warunki:
- odległość z każdego miejsca w obiekcie, w którym może przebywać człowiek, do najbliższej gaśnicy nie powinna być większa niż 30 m,
- do gaśnic powinien być zapewniony dostęp o szerokości co najmniej 1 m.
To jaką dużą gaśnicę należy zastosować również jest określone w przepisach prawnych. Jedna jednostka masy środka gaśniczego 2 kg (lub 3 dm3) zawartego w gaśnicach przypada (z wyjątkiem przypadków określonych w przepisach szczególnych) na każde:
1. 100 m2 powierzchni strefy pożarowej w budynku, niechronionej stałym urządzeniem gaśniczym:
a) zakwalifikowane do kategorii zagrożenia ludzi: ZL I (obiekty zawierające pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania 50 osób np. sala kinowa), ZL II (przede wszystkim przeznaczone do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się np. szpital), ZL III (obiekty użyteczności publicznej np. urzędy), ZL V (obiekty zamieszkania zbiorowego np. hotele),
b) produkcyjnej i magazynowej o gęstości obciążenia ogniowego ponad 500 MJ/m2,
c) zawierającej pomieszczenie zagrożone wybuchem;
2. 300 m2 powierzchni strefy pożarowej niewymienionej w pkt 1.
W przypadku obiektów zakwalifikowanych do ZL IV (obiekty mieszkalne) nie wymagają one wyposażenia w gaśnice.
W każdym samochodzie również powinna się znaleźć gaśnica o minimalnej wadzie 1kg środka gaśniczego. Należy ją mieć w miejscu łatwo dostępnym - a więc nie pod toną walizek. Jeśli w czasie kontroli drogowej okaże się że jej nie mamy, wówczas możesz otrzymać mandat do 500zł.
Czym gasić - czyli pokaż gaśnico, co masz w środku? Jako czynnik aktywizujący w gaśnicach mogą być stosowane wyłącznie gazy niepalne (obojętne), takie jak azot, hel, argon itp.
W gaśnicach stosuje się różne środki gaśnicze. Spotkać możesz się z gaśnicami:
- wodnymi (oznaczenie GWM) – gaszące pożary A
- proszkowymi (oznaczenie: GP) – gaszące pożary ABC z czynnikiem gaśniczym w postaci proszków fosforanowych oraz gaszące pożary BC z czynnikiem gaśniczym na bazie proszków węglanowych; gaśnice proszkowe mimo ich dużej skuteczności w gaszeniu, powodują duże straty w mieniu (zabrudzenia będące wynikiem reakcji chemicznych niejednokrotnie eliminują z dalszego użytku ugaszone mienie – w szczególności sprzęt elektroniczny). Obecnie wszystkie znajdujące się na rynku proszki pozwalają na gaszenie pożarów urządzeń elektrycznych znajdujących się pod napięciem do 1000V pod warunkiem zachowania odległości 1m od gaszonego urządzenia.
- czyste środki gaśnicze (oznaczenie: GH) – w zależności od użytego środka gaśniczego umożliwiają gaszenie pożarów typu AB, BC lub BCF. W przeciwieństwie do gaśnic pianowych i proszkowych nie pozostawiają śladów na gaszonej powierzchni, oraz nie powodują uszkodzeń chemicznych. Kolejną ich zaletą jest to iż w przeciwieństwie do gaśnic śniegowych nie powodują szoku termicznego gaszonych urządzeń i nie wypierają tlenu z pomieszczeń. Popularnym środkiem gaśniczym tego typu był halon, który obecnie został wycofany z użytkowania ze względu na jego szkodliwy wpływ na warstwę ozonową. Pozwalają na gaszenie urządzeń elektrycznych.
- śniegowe CO2 (oznaczenie: GS) – gaszące pożary typu BC oraz urządzenia pod napięciem. Nie powodują one uszkodzeń chemicznych ani nie zanieczyszczają gaszonego mienia. Mogą jednak powodować uszkodzenia wywołując szok termiczny gaszonych urządzeń, ponieważ temperatura przy wylocie może sięgać -78 stopni Celsjusza. Kolejną ich wadą jest to iż w gaszonym pomieszczeniu podwyższają stężenie dwutlenku węgla, który w stężeniu powyżej 5% jest szkodliwy dla człowieka. Pozwalają na gaszenie pożarów urządzeń elektrycznych znajdujących się pod napięciem do 1000V pod warunkiem zachowania odległości 1m od gaszonego sprzętu.
- pianowe (oznaczenie: GWP, GW, GPN, GWG i GWF) – gaszące pożary typu AB lub ABF. Nowoczesne pozwalają na gaszenie pożarów urządzeń elektrycznych znajdujących się pod napięciem do 1000V pod warunkiem zachowania odległości 1m od gaszonego sprzętu.
- halonowe częściowo wycofane obrotu, stosowane głównie w wojsku i lotnictwie. Halon 1011 oraz 1211 zostaje obecnie wypierany przez gaz FE-36, który jest używany w gaśnicach na czyste środki gaśnicze.
UWAGA - Każda gaśnica powinna mieć możliwość przerwania wypływu środka gaśniczego, dzięki zaworowi samozamykalnemu.
Co ciekawe, w zależności od stopnia napełnienia i wielkości gaśnica będzie działała przez określony czas. I tak:
- gaśnice do 3 [kg/dm³] → działać będą do 6 [s]
- gaśnice 3-6 [kg/dm³]→ działać będą do 9 [s]
- gaśnice 6-10 [kg/dm³]→ działać będą do 12 [s]
- gaśnice pow. 10 [kg/dm³]→ działać będą do 15 [s]
Czy gaśnice trzeba konserwować? Jak najbardziej! Po pierwsze, aby mieć pewność że zapewniasz bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Po drugie - wymagają tego po prostu przepisy związane z ochroną ppoż i Polską. Zgodnie z nią przegląd należy wykonywać co najmniej 1x rok. Zaś remont gaśnic wykonywać 1x na 5lat.
Jeśli nadal masz wątpliwości, to mam nadzieję, że wiedza o cechach fizycznych proszka gaśniczego (z którym najczęściej będziesz mieć styczność, gdy weźmiesz do ręki gaśnice). Proszek gaśniczy składa się najczęściej z fosforanów soli, co oznacza to że ma podobne właściwości jak nawóz do roślin. Gdy gaśnica stoi zbyt długo, proszek zbryla się tak samo jak sól, która długo stoi na półce. Długo nie przeglądana gaśnica może mieć w środku zbite grudy soli, które zatkać mogą otwór wylotowy gaśnicy. A wtedy gaśnicą możesz co najwyżej wybić szybę, bo pożaru nie ugasisz.
Ok jakie są gaśnice już wiesz. Ale czy wiesz jak jej używać? Możesz wybrać najlepszą z możliwych gaśnicę, ale to od tego jak jej użyjesz zależeć będzie skuteczność gaszenia. Fantastycznie, w przystępny sposób zostało to przedstawione na http://www.supdroz.com.pl/porady.html
