lutego 03, 2025

Prawa kobiet karmiących

 

Karmienie piersią jest jednym ze sposobem żywienia dzieci. Zalecane jest, aby mleko było wyłącznym pokarmem do 6 miesiąca życia. Ze względu jednak na swoje walory zdrowotne dla dziecka i mamy, warto ten okres wydłużyć. Czasem to wydłużenie trwa na tyle dlugo, że mama wraca do pracy. I co wtedy?

Podobnie jak w przypadku ciąży, kobiety karmiące dziecko piersią są objęte szczególną ochroną. 

Godziny pracy - Przerwa na karmienie

Zgodnie z Kodeksem Pracy mamom karmiącym piersią przysługuje dodatkowa przerwa, a w zasadzie przerwy na karmienie, które mogą połączyć. Ich długość będzie uzależniona od ilości dzieci oraz od wymiaru czasu pracy na jaki mam wróciła.

UWAGA 

Przepisy nie nakładają na kobietę przedstawienia zaświadczenia od lekarza o karmieniu piersią. Wystarczające powinno być jej oświadczenie.

Pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy. Pracownica karmiąca więcej niż jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw w pracy, po 45 minut każda. Przerwy na karmienie mogą być na wniosek pracownicy udzielane łącznie.

Pracownicy zatrudnionej przez czas krótszy niż 4 godziny dziennie przerwy na karmienie nie przysługują. Jeżeli czas pracy pracownicy nie przekracza 6 godzin dziennie, przysługuje jej jedna przerwa na karmienie.

Prace wzbronione

Podobnie jak w przypadku ciąży, kobiety które decydują się na karmienie piersią nie mogą wykonywać pewnych prac. Zostały one wskazane w rozporządzeniu w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią. Ich zakres jest jednak odrobinę węższy. Niemniej jeśli kobieta oświadczy, że karmi dziecko lub dzieci piersią wówczas pracodawca musi zapewnić jej bezpieczne warunki pracy i nie dopuścić jej do wykonywania prac wymienionych poniżej:

Prace związane z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, w tym ręcznym transportem ciężarów

Dla kobiet karmiących dziecko piersią:

1) wszystkie prace, przy których najwyższe wartości obciążenia pracą fizyczną, mierzone wydatkiem energetycznym netto na wykonanie pracy, przekraczają 4200 kJ na zmianę roboczą, a przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w ust. 1 pkt 1 - 12,5 kJ/min;

2) ręczne podnoszenie i przenoszenie przedmiotów o masie przekraczającej:

a) 6 kg - przy pracy stałej,

b) 10 kg - przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w ust. 1 pkt 1;

3) ręczna obsługa elementów urządzeń (dźwigni, korb, kół sterowniczych itp.), przy której jest wymagane użycie siły przekraczającej:

a) przy obsłudze oburęcznej - 25 N przy pracy stałej i 50 N przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w ust. 1 pkt 1,

b) przy obsłudze jednoręcznej - 10 N przy pracy stałej i 25 N przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w ust. 1 pkt 1;

4) nożna obsługa elementów urządzeń (pedałów, przycisków itp.), przy której jest wymagane użycie siły przekraczającej:

a) 60 N - przy pracy stałej,

b) 100 N - przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w ust. 1 pkt 1;

5) ręczne przenoszenie przedmiotów o masie przekraczającej 6 kg - na wysokość ponad 4 m lub na odległość przekraczającą 25 m;

6) ręczne przenoszenie pod górę - po nierównej powierzchni, pochylniach, schodach, których maksymalny kąt nachylenia nie przekracza 30°, a wysokość 4 m - przedmiotów o masie przekraczającej 6 kg;

7) ręczne przenoszenie pod górę - po nierównej powierzchni, pochylniach, schodach, których maksymalny kąt nachylenia przekracza 30°, a wysokość 4 m - przedmiotów o masie przekraczającej:

a) 4 kg - przy pracy stałej,

b) 6 kg - przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w ust. 1 pkt 1;

8) oburęczne przemieszczanie przedmiotów, jeżeli do zapoczątkowania ich ruchu jest niezbędne użycie siły przekraczającej:

a) 60 N - przy pchaniu,

b) 50 N - przy ciągnięciu;

9) ręczne przetaczanie i wtaczanie przedmiotów o kształtach okrągłych (w szczególności beczek, rur o dużych średnicach), jeżeli:

a) masa przetaczanych przedmiotów, po terenie poziomym o twardej i gładkiej nawierzchni, przekracza 40 kg na jedną kobietę,

b) masa przedmiotów wtaczanych na pochylnie przekracza 10 kg na jedną kobietę;

10) udział w zespołowym przemieszczaniu przedmiotów;

11) ręczne przenoszenie materiałów ciekłych - gorących, żrących lub o właściwościach szkodliwych dla zdrowia;

12) przewożenie ładunków o masie przekraczającej:

a) 20 kg - przy przewożeniu na taczce po terenie o nachyleniu nieprzekraczającym 5% lub 15 kg - po terenie o nachyleniu większym niż 5%,

b) 70 kg - przy przewożeniu na wózku 2-kołowym po terenie o nachyleniu nieprzekraczającym 5% lub 50 kg - po terenie o nachyleniu większym niż 5%,

c) 90 kg - przy przewożeniu na wózku 3- i więcej kołowym po terenie o nachyleniu nieprzekraczającym 5% lub 70 kg - po terenie o nachyleniu większym niż 5%.

Wyżej podane dopuszczalne masy ładunku obejmują również masę urządzenia transportowego i dotyczą przewożenia ładunków po powierzchni równej, twardej i gładkiej. W przypadku przewożenia ładunków po powierzchni nierównej lub nieutwardzonej masa ładunku łącznie z masą urządzenia transportowego nie może przekraczać 60% podanych wartości;

13) przewożenie ładunków na wózku szynowym o masie przekraczającej, łącznie z masą wózka:

a) 120 kg - przy przewożeniu po terenie o nachyleniu nieprzekraczającym 2%,

b) 90 kg - przy przewożeniu po terenie o nachyleniu większym niż 2%;

14) przewożenie ładunków:

a) na taczce lub wózku wielokołowym po terenie o nachyleniu większym niż 8%,

b) na taczce lub wózku wielokołowym na odległość przekraczającą 200 m,

c) na wózku szynowym po terenie o nachyleniu większym niż 4%,

d) na wózku szynowym na odległość przekraczającą 400 m.

Prace w mikroklimacie zimnym, gorącym i zmiennym

Dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią:

1) prace wykonywane w mikroklimacie gorącym w warunkach, w których wskaźnik PMV (przewidywana ocena średnia), określany zgodnie z Polską Normą dotyczącą tych prac, jest większy od 1,0;

2) prace wykonywane w mikroklimacie zimnym w warunkach, w których wskaźnik PMV (przewidywana ocena średnia), określany zgodnie z Polską Normą dotyczącą tych prac, jest mniejszy od -1,0;

3) prace wykonywane w środowisku o dużych wahaniach parametrów mikroklimatu, szczególnie przy występowaniu nagłych zmian temperatury powietrza w zakresie przekraczającym 15°C, przy braku możliwości stosowania co najmniej 15-minutowej adaptacji w pomieszczeniu o temperaturze pośredniej.

Prace w podwyższonym lub obniżonym ciśnieniu

Dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią - prace nurków, prace w zbiornikach ciśnieniowych oraz wszystkie prace w warunkach podwyższonego lub obniżonego ciśnienia.

Prace w kontakcie ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi

1. Dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią:

1) prace stwarzające ryzyko zakażenia: wirusem zapalenia wątroby typu B, wirusem ospy wietrznej i półpaśca, wirusem różyczki, wirusem HIV, wirusem cytomegalii, pałeczką listeriozy, toksoplazmą;

2) prace przy obsłudze zwierząt dotkniętych chorobami zakaźnymi lub inwazyjnymi.

Prace w narażeniu na działanie szkodliwych substancji chemicznych

Dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią:

1) prace w narażeniu na działanie substancji i mieszanin spełniających kryteria klasyfikacji zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającym i uchylającym dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE L 353 z 31.12.2008, str. 1, z późn. zm.) w jednej lub kilku z następujących klas lub kategorii zagrożenia wraz z jednym lub kilkoma następującymi zwrotami wskazującymi rodzaj zagrożenia:

a) działanie mutagenne na komórki rozrodcze, kategoria 1A, 1B lub 2 (H340, H341),

b) rakotwórczość, kategoria 1A, 1B lub 2 (H350, H350i, H351),

c) działanie szkodliwe na rozrodczość, kategoria 1A, 1B lub 2 albo dodatkowa kategoria szkodliwego wpływu na laktację lub szkodliwego oddziaływania na dzieci karmione piersią (H360, H360D, H360FD, H360Fd, H360Df, H361, H361d, H361fd, H362),

d) działanie toksyczne na narządy docelowe - narażenie jednorazowe, kategoria 1 lub 2 (H370, H371)

- niezależnie od ich stężenia w środowisku pracy;

2) prace w narażeniu na niżej wymienione substancje chemiczne niezależnie od ich stężenia w środowisku pracy:

a) czynniki chemiczne o znanym i niebezpiecznym wchłanianiu przez skórę,

b) leki cytostatyczne,

c) mangan,

d) syntetyczne estrogeny i progesterony,

e) tlenek węgla,

f) ołów i jego związki organiczne i nieorganiczne,

g) rtęć i jej związki organiczne i nieorganiczne;

3) prace w narażeniu na działanie rozpuszczalników organicznych, jeżeli ich stężenia w środowisku pracy przekraczają wartości 1/3 najwyższych dopuszczalnych stężeń, określonych w przepisach w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy;

4) prace lub procesy technologiczne, w których dochodzi do uwalniania substancji chemicznych, ich mieszanin lub czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, wymienione w przepisach w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy.

Prace grożące ciężkimi urazami fizycznymi lub psychicznymi

1. Dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią:

1) prace w wykopach oraz w zbiornikach i kanałach;

2) prace pod ziemią we wszelkiego rodzaju kopalniach;

3) prace w wymuszonym rytmie pracy (na przykład przy taśmie);

4) inne prace stwarzające ryzyko ciężkiego urazu fizycznego lub psychicznego, w tym gaszenie pożarów, udział w akcjach ratownictwa chemicznego, usuwanie skutków awarii, prace z materiałami wybuchowymi, prace przy uboju zwierząt hodowlanych oraz obsłudze rozpłodników.

Z grubsza to tyle. 

Tymczasem...

 

Stay safe & just BeHaPPy

Pani od BHP _ Joanna Żurkiewicz

Czytaj więcej »

sierpnia 16, 2024

BHP w ciąży - poznaj swoje prawa

 

Ciąża nie jest chorobą. To prawda. Niemniej, nie jest to również stan, który nie oddziałuje na kobietę. Wiem z doświadczenia. W tym czasie nie tylko towarzyszą różne dolegliwości i ograniczenia, ale również jest się dodatkowo chronionym przez prawo. W jaki sposób?

PRAWO PO STRONIE KOBIET W CIĄŻY

Podstawowe prawa kobiet w ciąży określa Dział VIII Kodeksu Pracy, który wiąże się z uprawnieniami związanymi z rodzicielstwem. Kolejnym ważnym aktem prawnym jest Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią (z późn. zm.). Niewielki choć równie ważny apis znajduje się również w Rozporządzeniu ws. ogólnych przepisów BHP.

CZAS PRACY

Kobiety w ciąży NIE MOGĄ pracować w godzinach nadliczbowych. 8h to jest dzienny max. Nie można z niego zrezygnować - jest to zakaz bezwzględny.

Taki sam zakaz obowiązuje w odniesieniu do pracy w nocy. Podczas ciąży NIE MOŻNA pracować w nocy.

W przypadku delegacji oraz pracy w systemie przerywanego czasu pracy - mogą być one wykonywane WYŁĄCZNIE za zgodą pracownicy w ciąży. 

CZAS ODPOCZYNKU

W okresie ciąży kobiety mają prawo do dodatkowych przerw w pracy. Co więcej pracodawca powinien zapewnić im POMIESZCZENIE DO ODPOCZYNKU W POZYCJI LEŻĄCEJ.

W zakładzie pracy zatrudniającym na jedną zmianę więcej niż dwadzieścia kobiet w jednym budynku należy urządzić pomieszczenie z miejscami do wypoczynku w pozycji leżącej dla kobiet w ciąży i karmiących matek, przyjmując co najmniej jedno miejsce na każdych trzysta kobiet zatrudnionych na jednej zmianie, lecz nie mniej niż jedno miejsce. Powierzchnia tego pomieszczenia, nie może być mniejsza niż 8 m2.

Przy obsłudze monitora ekranowego lub laptopa, czas spędzony przy obsłudze monitora ekranowego nie może jednorazowo przekraczać 50 minut, po którym to czasie powinna nastąpić co najmniej 10-minutowa przerwa, wliczana do czasu pracy.

Dodatkowa przerwa będzie również przysługiwała kobietą , jeśli  wykonują pracę stojącą. Czas spędzony w pozycji stojącej nie może jednak jednorazowo przekraczać 15 minut, po którym to czasie powinna nastąpić 15-minutowa przerwa.

WIZYTY LEKARSKIE

Okres ciąży to czas częstszych badań lekarskich związanych z monitorowaniem jej przebiegu. Wymaga to czasu, tym bardziej, że niektóre z nich wymagają badań porannych. Ustawodawca wskazał jednak, że pracodawca jest obowiązany udzielać pracownicy ciężarnej zwolnień od pracy na zalecone przez lekarza badania lekarskie przeprowadzane w związku z ciążą, jeżeli badania te nie mogą być przeprowadzone poza godzinami pracy. Co ważne - za czas nieobecności w pracy z tego powodu pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia.

PRACE WZBRONIONE

Kobiety w ciąży i kobiety karmiące dziecko piersią nie mogą wykonywać prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, mogących mieć niekorzystny wpływ na ich zdrowie, przebieg ciąży lub karmienie dziecka piersią. Jakie to prace, wskazuje rozporządzenie. Odnosić się będzie ono do kilku kategorii:

PRACE ZWIĄZANE Z WYSIŁKIEM FIZYCZNYM

1. Dla kobiet w ciąży wzbronione są:

1) wszystkie prace, przy których najwyższe wartości obciążenia pracą fizyczną, mierzone wydatkiem energetycznym netto na wykonanie pracy, przekraczają 2900 kJ na zmianę roboczą, a przy pracy dorywczej 7,5 kJ/min;

2) ręczne podnoszenie i przenoszenie przedmiotów o masie przekraczającej 3 kg;

3) ręczna obsługa elementów urządzeń (dźwigni, korb, kół sterowniczych itp.), przy której jest wymagane użycie siły przekraczającej:

a) przy obsłudze oburęcznej - 12,5 N przy pracy stałej i 25 N przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w pkt 1,

b) przy obsłudze jednoręcznej - 5 N przy pracy stałej i 12,5 N przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w pkt 1;

4) nożna obsługa elementów urządzeń (pedałów, przycisków itp.), przy której jest wymagane użycie siły przekraczającej 30 N;

5) ręczne przenoszenie pod górę:

a) przedmiotów przy pracy stałej,

b) przedmiotów o masie przekraczającej 1 kg przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w pkt 1;

6) oburęczne przemieszczanie przedmiotów, jeżeli do zapoczątkowania ich ruchu jest niezbędne użycie siły przekraczającej:

a) 3 0 N - przy pchaniu,

b) 25 N - przy ciągnięciu;

7) ręczne przetaczanie i wtaczanie przedmiotów o kształtach okrągłych oraz udział w zespołowym przemieszczaniu przedmiotów;

8) ręczne przenoszenie materiałów ciekłych - gorących, żrących lub o właściwościach szkodliwych dla zdrowia;

9) przewożenie ładunków na wózku jednokołowym (taczce) i wózku wielokołowym poruszanym ręcznie;

10) prace w pozycji wymuszonej;

11) prace w pozycji stojącej łącznie ponad 3 godziny w czasie zmiany roboczej, przy czym czas spędzony w pozycji stojącej nie może jednorazowo przekraczać 15 minut, po którym to czasie powinna nastąpić 15-minutowa przerwa;

12) prace na stanowiskach z monitorami ekranowymi - w łącznym czasie przekraczającym 8 godzin na dobę, przy czym czas spędzony przy obsłudze monitora ekranowego nie może jednorazowo przekraczać 50 minut, po którym to czasie powinna nastąpić co najmniej 10-minutowa przerwa, wliczana do czasu pracy

 

PRACA W MIKROKLIMACIE 

Dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią wzbronione są:

1) prace wykonywane w mikroklimacie gorącym w warunkach, w których wskaźnik PMV (przewidywana ocena średnia), określany zgodnie z Polską Normą dotyczącą tych prac, jest większy od 1,0;

2) prace wykonywane w mikroklimacie zimnym w warunkach, w których wskaźnik PMV (przewidywana ocena średnia), określany zgodnie z Polską Normą dotyczącą tych prac, jest mniejszy od -1,0;

3) prace wykonywane w środowisku o dużych wahaniach parametrów mikroklimatu, szczególnie przy występowaniu nagłych zmian temperatury powietrza w zakresie przekraczającym 15°C, przy braku możliwości stosowania co najmniej 15-minutowej adaptacji w pomieszczeniu o temperaturze pośredniej.

 

PRACA W NARAŻENIU NA HAŁAS i DRGANIA

Dla kobiet w ciąży wzbronione są:

1) prace w warunkach narażenia na hałas, którego:

a) poziom ekspozycji odniesiony do 8-godzinnego dobowego lub do przeciętnego tygodniowego, określonego w przepisach Kodeksu pracy, wymiaru czasu pracy przekracza wartość 65 dB,

b) szczytowy poziom dźwięku C przekracza wartość 130 dB,

c) maksymalny poziom dźwięku A przekracza wartość 110 dB;

2) prace w warunkach narażenia na hałas infradźwiękowy, którego równoważny poziom ciśnienia akustycznego skorygowany charakterystyką częstotliwościową G, odniesiony do 8-godzinnego dobowego lub przeciętnego tygodniowego, określonego w przepisach Kodeksu pracy, wymiaru czasu pracy przekracza wartość 86 dB;

3) prace w warunkach narażenia na hałas ultradźwiękowy, którego:

a) równoważne poziomy ciśnienia akustycznego w pasmach tercjowych o częstotliwościach środkowych od 10 kHz do 40 kHz, odniesione do 8-godzinnego dobowego lub do przeciętnego tygodniowego, określonego w przepisach Kodeksu pracy, wymiaru czasu pracy,

b) maksymalne poziomy ciśnienia akustycznego w pasmach tercjowych o częstotliwościach środkowych od 10 kHz do 40 kHz

- przekraczają następujące wartości:

4) prace w warunkach narażenia na drgania działające na organizm przez kończyny górne, których:

a) wartość ekspozycji dziennej, wyrażonej w postaci równoważnej energetycznie dla 8 godzin działania sumy wektorowej skutecznych, skorygowanych częstotliwościowo przyspieszeń drgań, wyznaczonych dla trzech składowych kierunkowych (a_hwx, a_hwy, a_hwz), przekracza 1 m/s2,

b) wartość ekspozycji trwającej 30 minut i krócej, wyrażonej w postaci sumy wektorowej skutecznych, skorygowanych częstotliwościowo przyspieszeń drgań wyznaczonych dla trzech składowych kierunkowych (a_hwx, a_hwy, a_hwz), przekracza 4 m/s2;

5) wszystkie prace w warunkach narażenia na drgania o ogólnym oddziaływaniu na organizm człowieka.

 

PRACE W NARAŻENIU NA POLE ELEKTROMAGNETYCZNE

1. Dla kobiet w ciąży wzbronione są:

1) prace w zasięgu pola elektromagnetycznego o natężeniach przekraczających wartości dla strefy bezpiecznej, określone w przepisach w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy;

2) prace w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące określonych w przepisach Prawa atomowego.

 

PRACE W WARUNKACH PODWYŻSZONEGO LUB OBNIŻONEGO CIŚNIENIA

Dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią - prace nurków, prace w zbiornikach ciśnieniowych oraz wszystkie prace w warunkach podwyższonego lub obniżonego ciśnienia.

 

ZAGROŻENIA BIOLOGICZNE

1. Dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią wzbronione są:

1) prace stwarzające ryzyko zakażenia: wirusem zapalenia wątroby typu B, wirusem ospy wietrznej i półpaśca, wirusem różyczki, wirusem HIV, wirusem cytomegalii, pałeczką listeriozy, toksoplazmą;

2) prace przy obsłudze zwierząt dotkniętych chorobami zakaźnymi lub inwazyjnymi.

2. Dla kobiet w ciąży - prace w narażeniu na inne czynniki biologiczne zakwalifikowane do grupy 2-4 zagrożenia, zgodnie z przepisami w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki - jeżeli wyniki oceny ryzyka zawodowego, z uwzględnieniem działań terapeutycznych wymuszonych określonymi czynnikami biologicznymi, wskażą na niekorzystny wpływ na zdrowie kobiety w ciąży lub przebieg ciąży, w tym rozwój płodu.

 

ZAGROŻENIA CHEMICZNE

Dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią wzbronione są:

1)      prace w narażeniu na działanie substancji i mieszanin spełniających kryteria klasyfikacji w jednej lub kilku z następujących klas lub kategorii zagrożenia wraz z jednym lub kilkoma następującymi zwrotami wskazującymi rodzaj zagrożenia:

a) działanie mutagenne na komórki rozrodcze, kategoria 1A, 1B lub

2 (H340, H341),

b) rakotwórczość, kategoria 1A, 1B lub 2 (H350, H350i, H351),

c) działanie szkodliwe na rozrodczość, kategoria 1A, 1B lub 2 albo dodatkowa kategoria szkodliwego wpływu na laktację lub szkodliwego oddziaływania na dzieci karmione piersią (H360, H360D, H360FD, H360Fd, H360Df, H361, H361d, H361fd, H362),

d) działanie toksyczne na narządy docelowe - narażenie jednorazowe, kategoria 1 lub 2 (H370, H371)

- niezależnie od ich stężenia w środowisku pracy;

 

2) prace w narażeniu na niżej wymienione substancje chemiczne niezależnie od ich stężenia w środowisku pracy:

a) czynniki chemiczne o znanym i niebezpiecznym wchłanianiu przez skórę,

b) leki cytostatyczne,

c) mangan,

d) syntetyczne estrogeny i progesterony,

e) tlenek węgla,

f) ołów i jego związki organiczne i nieorganiczne,

g) rtęć i jej związki organiczne i nieorganiczne;

3) prace w narażeniu na działanie rozpuszczalników organicznych, jeżeli ich stężenia w środowisku pracy przekraczają wartości 1/3 najwyższych dopuszczalnych stężeń, określonych w przepisach w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy;

4) prace lub procesy technologiczne, w których dochodzi do uwalniania substancji chemicznych, ich mieszanin lub czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, wymienione w przepisach w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy.

 

INNE CZYNNIKI ZAGRAŻAJĄCE

1. Dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią wzbronione są:

1) prace w wykopach oraz w zbiornikach i kanałach;

2) prace pod ziemią we wszelkiego rodzaju kopalniach;

3) prace w wymuszonym rytmie pracy (na przykład przy taśmie);

4) inne prace stwarzające ryzyko ciężkiego urazu fizycznego lub psychicznego, w tym gaszenie pożarów, udział w akcjach ratownictwa chemicznego, usuwanie skutków awarii, prace z materiałami wybuchowymi, prace przy uboju zwierząt hodowlanych oraz obsłudze rozpłodników.

2. Dla kobiet w ciąży - praca na wysokości - poza stałymi galeriami, pomostami, podestami i innymi stałymi podwyższeniami, posiadającymi pełne zabezpieczenie przed upadkiem z wysokości (bez potrzeby stosowania środków ochrony indywidualnej przed upadkiem), oraz wchodzenie i schodzenie po drabinach i klamrach.

 

HO

Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika pracownicy w ciąży,  o wykonywanie pracy zdalnej, chyba że nie jest to możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. 

O przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku pracodawca informuje pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni roboczych od dnia złożenia wniosku przez pracownika.

OD KIEDY PRZYSŁUGUJĄ PRAWA

De facto kobiety mają prawo korzystać ze wszystkich praw związanych z ciąża od pierwszych dni jej trwania. Ważne jest jednak przekazanie pracodawcy niezbędnych dokumentów. Stan ciąży powinien być bowiem stwierdzony świadectwem lekarskim. Także nic na tzw. gębę.

A CO JEŚLI...

... pracownica w ciąży w zakresie obowiązków ma prace wzbronione kobietą lub wykonuje ją w trybie zmianowym?

Pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pracy, wzbronionej bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne, jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a jeżeli jest to niemożliwe, zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

Pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pozostałych pracach związanych z nadmiernym wysiłkiem lub niekorzystnym wpływem na dziecko jest obowiązany dostosować warunki pracy do wymagań określonych w tych przepisach lub tak ograniczyć czas pracy, aby wyeliminować zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracownicy.

Jeżeli dostosowanie warunków pracy na dotychczasowym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub niecelowe, pracodawca jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a w razie braku takiej możliwości zwolnić pracownicę na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

A czy Ty korzystałaś że swoich prac będąc w ciąży? 

 

Tymczasem...

Stay safe & just BeHaPPy

Pani od BHP _ Joanna Żurkiewicz

Odwiedź moje konto na IG

Czytaj więcej »

maja 12, 2024

Czajnik i inne sprzęty gospodarstwa domowego w pracy

Czy w Twojej firmie możesz korzystać z czajnika? A może z kuchenki mikrofalowej? Czy wiesz, że przekazanie do użytkowania tego typu sprzętów w miejscu pracy, wiąże się z konkretnymi obowiązkami? Sprawdź z jakimi!

Po pierwsze - musisz posiadać instrukcje do tych urządzeń. Zarówno tą od producenta, jak i instrukcje bezpiecznego korzystania z tych urządzeń.

Zgodnie z rozporządzeniem ws. ogólnych przepisów BHP pracodawca powinien przygotować i udostępnić pracownikom instrukcje BHP dot. stosowanych procesów oraz maszyn i urządzeń. Wskazuje na to par. 41:

§ 41. 1.Pracodawca jest obowiązany udostępnić pracownikom, do stałego korzystania, aktualne instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące:

1)stosowanych w zakładzie procesów technologicznych oraz wykonywania prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami zdrowia pracowników;

2)obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych; 

Po drugie - musisz zadbać o ich sprawność techniczną

Bo zgodnie z par. 57, pracodawca ma obowiązek utrzymywać maszyny i urządzenia w dobrym stanie technicznym:

§ 57. Maszyny i narzędzia oraz ich urządzenia ochronne powinny być utrzymywane w stanie sprawności technicznej i czystości zapewniającej użytkowanie ich bez szkody dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników oraz stosowane tylko w procesach i warunkach, do których są przeznaczone.

Po trzecie - musisz zawrzeć ryzyko związane z obsługą tych urządzeń w ocenie ryzyka. Bo poparzenie podczas przygotowywania kawy w przerwie, może być wypadkiem w pracy!

§ 39a.  

1. Pracodawca ocenia ryzyko zawodowe występujące przy wykonywanych pracach, w szczególności przy doborze wyposażenia stanowisk i miejsc pracy, stosowanych substancji i mieszanin chemicznych, materiałów zawierających czynniki biologiczne, rakotwórcze lub mutagenne oraz przy zmianie organizacji pracy. Podczas oceny ryzyka zawodowego uwzględnia się wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac.

2. Stosowane w następstwie oceny ryzyka zawodowego środki profilaktyczne, metody oraz organizacja pracy powinny:

1) zapewniać zwiększenie poziomu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników;

2) być zintegrowane z działalnością prowadzoną przez pracodawcę na wszystkich poziomach struktury organizacyjnej zakładu pracy.

3. Pracodawca prowadzi dokumentację oceny ryzyka zawodowego oraz zastosowanych niezbędnych środków profilaktycznych. Dokument potwierdzający dokonanie oceny ryzyka zawodowego powinien uwzględniać w szczególności:

1) opis ocenianego stanowiska pracy, w tym wyszczególnienie:
a) stosowanych maszyn, narzędzi i materiałów,
b) wykonywanych zadań,
c) występujących na stanowisku niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych czynników środowiska pracy,
d) stosowanych środków ochrony zbiorowej i indywidualnej,
e) osób pracujących na tym stanowisku;

2) wyniki przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego dla każdego z czynników środowiska pracy oraz niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko;

3) datę przeprowadzonej oceny oraz osoby dokonujące oceny.

 

Wyżej wymienione wymagania dotyczą oczywiście (i z tym nam się najczęściej kojarzą) z maszynami produkcyjnymi. De facto jednak nie ma znaczenia czy są to maszyny produkcyjnej, czy sprzęt gospodarstwa domowego, udostępniony pracownikom. Urządzenie to urządzenie, niezależnie do czego służy. A w związku z tym za skutki nieodpowiedniego ich używania odpowiadać będzie pracodawca. Warto o tym pamiętać i z rozsądkiem przygotować niezbędne dokumenty.

Nie o to bowiem chodzi (i absolutnie do tego nie zachęcam), by tworzyć wielostronicową instrukcję zalewania wrzątkiem herbaty. Ani też o to, żeby zakaz podgrzewania jedzenia pracownikom (swoją droga to również byłoby niezgodne z prawem). Warto jednak wziąć pod uwagę to zagrożenie i się nim zaopiekować. Stworzyć krótką instrukcję obsługi urządzeń przeznaczonych do podgrzewania napoi i posiłków. Ująć to zagrożenie w ORZ. 

Sprawa wydaje się być prosta. Choć może tylko z pozoru?

 

Stay safe & just BeHaPPy

Pani od BHP _ Joanna Żurkiewicz

Wskocz na mój Instagram

Czytaj więcej »

stycznia 27, 2022

Słowne potyczki BeHaPpy - Odpowiedzialność cz. III pracodawca

Prowadzenie biznesu to złożony proces. A jego rozwój wiąże się zazwyczaj z koniecznością zatrudniania osób. Trudno bowiem być wszędzie, wiedzieć wszędzie i podejmować dobre decyzje. A wraz z zatrudnianiem pracowników, pojawia się nowy wakat. Jaki?

Od momentu, w którym zatrudnisz choćby jednego pracownika, na umowę o pracę, stajesz się PRACODAWCĄ lub PRACODAWCZYNIĄ. I od tego też momentu, oprócz "standardowych" obowiązków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zyskujesz dawkę dodatkowych obowiązków z tym związanych. Jakich?

 

1. PRACODAWCA - czyli kto?

Pracodawcą lub pracodawczynią będzie każda osoba, która (jak sama nazwa wskazuje) DAJE PRACE. A w praktyce, zawiera z inną osobą (pracownikiem) umowę o pracę. I nie ma tu znaczenia czy zatrudniasz 1 czy 1000 osób. W każdym przypadku stajesz się PRACODAWCZYNIĄ lub PRACODAWCĄ. I już od pierwszego zatrudnionego pracownika, musisz zadbać właściwie o BHP. A w zasadzie chwilę wcześniej, ale o tym za momencik. 

2. PODSTAWOWE obowiązki względem BHP

Podstawowe obowiązki względem BHP pracodawców określa Dział X Kodeksu Pracy Rozdział I. A w szczególności:

Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy, o których mowa w art. 237¹¹

Pierwsze zdanie wskazuje ZAKRES odpowiedzialności. I jest on pełny. Nie ma wyłączeń. Za wszystko co się dzieje w firmie, wszystko co robią w niej inni ludzie, odpowiada PRACODAWCA.

Drugie zdanie wskazuje, że ten zakres nie jest pomniejszany o odpowiedzialności innych osób. A to oznacza, że niezależnie ilu kierowników zatrudnisz (bo przecież mają obowiązek dbać o BHP) lub ilu specjalistów ds. BHP będzie Ci doradzać i tak w ostatecznym rozrachunku to Ty ponosisz odpowiedzialność za BHP ludzi w Twojej firmie.

Dalej:

Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany:

1) organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy; - organizować czyli m.in. sprawdzić zagrożenia, usunąć je lub ograniczyć, wyposażyć w niezbędne środki ochrony i instrukcje

2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń; - tak, tak, egzekwować, sprawdzać i polecać się poprawić.

3) reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy; - czyli to, że kupiona maszyna ma 30 lat nie oznacza, że w XXI wieku spełnia wymagania bezpieczeństwa, ciągły rozwój – to jest to!

4) zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy;

5) uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych;

6) zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy;

7) zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.

 

Oprócz tego, podobnie jak kierownicy – PRACODAWCA musi znać przepisy BHP, które dotyczą jego lub jej firmy.

WAŻNE!

Przepisy nakładające prawa na PRACODAWCÓW są prawami niezbywalnymi. A to oznacza, że nie można z nich zrezygnować, bo coś. Nie można umówić się z pracownikiem, że przymkniesz oko, bo mu się nie podoba, nawet jeśli oboje się na takie rozwiązanie zgodzicie. Nie możesz ich delegować. I nie możesz nie mieć na nie czasu.

I PAMIĘTAJ!

Koszty działań podejmowanych przez pracodawcę w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w żaden sposób nie mogą obciążać pracowników.  Więc nie możesz odciągać czegokolwiek z pensji pracownika co musisz zapewnić zgodnie z prawem (np. zwrotu kosztów udziału w szkoleniach).

 

3. ODPOWIEDZIALNOŚĆ pracodawcy - o czym warto pamiętać?

Artykuł 207 KP to nie wszystko! Pracodawca ma obowiązki informacyjne względem BHP o:

·     zagrożeniach które mogą wystąpić i działaniach zapobiegawczych
·    osobach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy i gaszenia pożarów
·    sposobach reagowania w przypadku sytuacji awaryjnych

Oraz wiele innych obowiązków nałożonych w przepisach szczegółowych i dalszych częściach KP. Wyrażenia PRACODAWCA ZAPEWNIA lub PRACODAWCA OKREŚLA lub PRACODAWCA OCENIA itp. W ustawodawstwie pojawiają się ponad 400 razy! Że wspomnę tylko o:

·       konieczności stworzenia służby BHP lub podpisania umowy z firmą  świadczącą usługi BHP i to już od kilku pracowników (w małych firmach może zajmować się tym po specjalnym szkoleniu PRACODAWCA) – niezależnie jednak od modelu BHP ma być zaopiekowane

·       zapewnieniu pracownikom badań lekarskich, wykonywanych na podstawie skierowań w których określone będą zagrożenia i wykonywanych u lekarza medycyny pracy z którym PRACODAWCA podpisał umowę – i tą część przygotować trzeba przed zatrudnieniem pierwszego człowieka

·       ocenić ryzyko zawodowe i ryzyko prac z czynnikami niebezpiecznymi i szkodliwymi

·       zapewnić że pomieszczenia pracy są bezpieczne, a pracownicy mają dostęp do właściwych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych

·       zapewniać instrukcje dot. Bezpiecznego wykonywania prac, obsługi maszyn i reagowania na awarie

·       określić niezbędne środki ochrony indywidualnej i wyposażyć w nie pracowników

·       przeszkolić pracowników z zasad BHP i zapewniać cykliczne uaktualnianie wiedzy (i nie chodzi jedynie o szkolenia wstępne lub okresowe BHP)

     A powyższa lista to wierzchołek góry lodowej…

 

4. ODPOWIEDZIALNOŚĆ karna i nie tylko

Cóż. Tu sprawa jest analogiczny do odpowiedzialności osób kierujących pracownikami. Jeśli nie po drodze Ci z wymaganiami określonymi w przepisach i łamiesz je, bo uważasz że możesz, to najzwyczajniej w świecie popełniasz przestępstwo. 

Jako pracodawca lub pracodawczyni za naruszenie przepisów BHP może zostać na Ciebie nałożona kara administracyjna. Zgodnie z Kodeksem Pracy (art. 283) za wykroczenia przeciwko pracownikom osoba kierująca pracownikami może ukarana karą grzywny w wysokości 1 000 do 30 000PLN.
Co więcej. Zgodnie z art. 220 Kodeksu Karnego każdy, kto, będąc odpowiedzialny za bezpieczeństwo i higienę pracy, nie dopełnia wynikającego stąd obowiązku i przez to naraża pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Nie podlega karze sprawca, który dobrowolnie uchylił grożące niebezpieczeństwo.

Jak widzisz ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRACODAWCÓW to temat niezwykle złożony. Jednak w ferworze prowadzenia biznesu i radości z możliwości oddelegowania części zadań komuś – niekiedy temat pomijany. Dziś mogłam jedynie pokazać Ci jak obszerny jest to temat. I uruchomić chęć rozpoczęcia działań, na rzecz ogarnięcia spraw BHP u siebie w firmie.

 

Pozdrawiam i BeHaPpy

Żurka

Czytaj więcej »

września 05, 2021

Słowne potyczki BeHaPpy M - maszyna

Czym MASZYNA jest każdy widzi. Ale czy na pewno?

Rewolucja przemysłowa, która wprowadziła maszyny do powszechnego przemysłowej codzienności, ułatwiła z pewnością życie wielu osób. Nagle rzeczy, które dostępne były dla nielicznych -  spowszedniały. Ale, choć maszyny stały się udogodnieniem dla wielu nitek przemysłu, niosły również za sobą nowe zagrożenia. I po dziś dzień, nie wszystkie zniknęły.

1. MASZYNA - czym jest, a czym nie jest?

Analizując zagadnienie związane z bezpieczeństwem podczas użycia maszyn, określić należy czym one są. W Polsce MASZYNY definiowane są przez dwa dokumenty:

• ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn

W tym pierwszym MASZYNA zdefiniowana jest jako "wszelkie maszyny i inne urządzenia techniczne, narzędzia oraz instalacje użytkowane podczas pracy, a także sprzęt do tymczasowej pracy na wysokości, w szczególności drabiny i rusztowania"

I tu pierwsze zaskoczenie. DRABINA TO MASZYNA. RUSZTOWANIA TO MASZYNY. A skoro tak, to podlegają tym samym przepisom co na przykład tokarka, wtryskarka, czy inna frezarka. 

W tym drugim dokumencie, który zgodny jest z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego, która znana jest szerszej publiczności jako Dyrektywa Maszynową, zdefiniowano MASZYNĘ jako:

a) zespół wyposażony, lub który można wyposażyć, w mechanizm napędowy inny niż bezpośrednio wykorzystujący siłę mięśni ludzkich lub zwierzęcych, składający się ze sprzężonych części lub elementów, z których przynajmniej jedna jest ruchoma, połączonych w całość mającą konkretne zastosowanie,
b) zespół, o którym mowa w lit. a, bez elementów przeznaczonych do jego podłączenia w miejscu pracy lub do podłączenia do źródeł energii i napędu,
c) zespół, o którym mowa w lit. a i b, gotowy do zainstalowania i zdolny do funkcjonowania jedynie po zamontowaniu na środkach transportu lub zainstalowaniu w budynku lub na konstrukcji,
d) zespoły maszyn, o których mowa w lit. a-c, lub maszyny tzw. nieukończone, które w celu osiągnięcia określonego efektu końcowego zostały zestawione i są sterowane w taki sposób, że działają jako zintegrowana całość,
e) zespół sprzężonych części lub elementów, z których przynajmniej jeden jest ruchomy, połączonych w całość, przeznaczony do podnoszenia ładunków, którego jedynym źródłem mocy jest bezpośrednie wykorzystanie siły mięśni ludzkich. 

I tu kolejna ciekawostka. Wymagania zasadnicze nie zniosły wymagań minimalnych dla maszyn. A to oznacza, że obie definicje są w mocy prawnej. 

Cóż można powiedzieć o tych dwóch definicjach? I o tych dwóch dokumentach?

Dyrektywa Maszynowa porusza kwestie związane z produkcją i oddawaniem do użytku maszyn po raz pierwszy na terenie kraju UE. Nie dotyczy maszyn używanych, sprowadzanych między krajami UE.

Rozporządzenie ws. minimalnych wymagań (oparte na Dyrektywie Narzędziowej) z kolei - jak sama nazwa pełnego dokumentu wskazuje - dotyczy ich użytkowania. Czyli tego co się dzieje, gdy producent przekaże maszynę, a jej nowy właściciel lub właścicielka podpisze jej odbiór.

2. Użytkowanie maszyn w praktyce 

Ustalmy rzeczy podstawowe. Co mam zatem na myśli mówiąc o BEZPIECZEŃSTWIE MASZYNOWYM? Ano wszelkie czynności i prace związane z zapewnieniem obsługującym maszyny ludziom bezpieczeństwo. Czyli taki stan w którym człowiek COME IN & COME OUT z pracy w stanie nienaruszonym. 

Bo to jest jakoś tak, że żadna ze znanych mi maszyn nie uznała nagle AHA, czas na małe co nieco. O ten operator się nada! Żadna z nich nie biegała za nikim po halach...

Znam jednak operatorów, którzy postanowili "przechytrzyć" technologię. I wielu ta sztuka się nie udawała, co przypłacali często jakąś formą kalectwa...

Obowiązki związane z eksploatacją maszyn w firmie spoczywają na pracodawcy i pracowniku. Poniżej znajdziesz szczegółowe informacje na ten temat.

PRACODAWCA

Podstawowe obowiązki dla pracodawców ujęte zostały w art. 215 Kodeksu Pracy:

Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby stosowane maszyny i inne urządzenia techniczne: 

1) zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególności zabezpieczały pracownika przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji chemicznych, porażeniem prądem elektrycznym, nadmiernym hałasem, działaniem drgań mechanicznych i promieniowania oraz szkodliwym i niebezpiecznym działaniem innych czynników środowiska pracy;

2) uwzględniały zasady ergonomii.

Swoje obowiązki znaleźć możesz również w art. 51 - 61 Rozporządzenia ws. ogólnych przepisów BHP.

Jednak w praktyce CO ZROBIĆ, ŻEBY MOJE MASZYNY BYŁY BEZPIECZNE PODCZAS PRACY?

No to po kolei:

• maszyny oddane do użytku PRZED 01.01.2006r.

Jeśli masz na stanie takie maszyny, to do ww. daty powinny spełnić minimalne wymagania w zakresie bezpieczeństwa. Jeśli do dzisiaj nie masz pewności, czy są one spełnione musisz sprawdzić czy wymagania minimalne są spełnione, a jeśli nie to dostosować je do tych wymagań.

Na szczęście Państwowa Inspekcja Pracy przygotowała wsparcie dla osób oceniających takie maszyny, a znaleźć je możesz np. TU

• maszyny oddane do użytku PO 01.01.2006r.

No i tu robi się ciekawiej. Wyzwania czas start!

Przede wszystkim maszyny te muszą spełniać oczywiście wymagania zasadnicze określone w Dyrektywie Maszynowej. Kto dba o to by tak było? Przede wszystkim producent tej maszyny lub jego upoważniony przedstawiciel. To na nich spoczywa obowiązek zapewnienia, że maszyna jest bezpieczna. A gdy już to zrobią muszą oznaczyć maszynę w sposób prawidłowy znakiem CE. To on stanowi naoczne potwierdzenie, że spełnione zostały warunki postawione przez Dyrektywę. Jest jeden, malutki ZONK - podobne oznaczenie ma znak  CHINA EXPORT.

W jaki sposób je rozróżnić sprawdzić możesz na poniższym zdjęciu.

Producent dostarczyć musi również DTR, czyli dokumentację techniczno-ruchową w języku UE oraz instrukcję bezpiecznej pracy oraz deklarację zgodności w języku kraju w którym maszyna będzie oddawana do użytku. Tobie pozostaje sprawdzenie ww. rzeczy są na miejscu.

Ja osobiście zawsze sprawdzam, czy wszystkie maszyny spełniają warunki bezpieczeństwa, w oparciu o wytyczne dot. minimalnych wymagań.

Oki, ale to wersja light. Kupujesz i wprowadzasz nową maszynę do Polski. Sprawa czyta jak łza.

Komplikacje pojawiają się, gdy chcesz sprowadzić maszynę do Polski z innego kraju UE, gdzie ta maszyna została już oddana do użytku. Inaczej bowiem sprawy się będą miały gdy kupować będziesz maszynę używaną.

Prawo nakłada na Ciebie obowiązek, aby maszyny spełniały właściwe przepisy. Ale maszyna została oddana do użytku w innym kraju, więc jej producent nie musi Ci niczego dostarczać w języku polskim, ponieważ Dyrektywa Maszynowa dotyczy nowo wprowadzanych maszyn na rynek. Zgodnie z moim stanem wiedzy, ja osobiście zalecam, aby w takim przypadku:

• przetłumaczyć na język polski Deklarację Zgodności maszyny oraz jej instrukcję
• ściągnąć DTR
• przetłumaczyć oznaczenia bezpieczeństwa
• przeprowadzić kontrolę wejściową maszyny, sprawdzając też wymagania minimalne

I po skompletowaniu całości dokumentów i przeszkoleniu pracowników maszyną może być bezpiecznie użytkowana. I tu UWAGA - sprowadzanie do Polski maszyn nie spełniających ww. przepisów (np. z CHIN) jest złamanie prawa, jest dopuszczeniem do pracy przy maszynie, która nie może być w PL używana i w chwili wypadku grozić może Ci nawet kryminał!

• maszyny modernizowane

Temat rzeka. Dzisiaj poruszę jedynie pewien wątek. A mianowicie fakt, że producent dostarczył Ci maszynę, nie oznacza, że Ty jako właściciel nie możesz przeprowadzić jakiś modernizacji, bo stracisz CE. Oczywiście jest to możliwe, jeśli wykonasz głęboką modernizację i nie sprawdzisz czy wprowadzone zmiany nie spowodowały wzrostu zagrożenia dla pracowników. Ale nie każda modernizacja wymaga zmian w CE, nowej deklaracji zgodności i nowej oceny ryzyka. Bardzo dobrze jest to wyjaśnione w Przewodniku Komisji Europejskiej do Dyrektywy Maszynowej, który to dokument znaleźć możesz TU lub TU.

Pamiętać jednak należy, że głęboka modernizacja oznacza, że to Ty jako właściciel maszyny poświadczyć musisz jej bezpieczeństwo - producent tej maszyny z tej odpowiedzialności zostaje niejako z automatu zwolniony. 

Poza ww. bardzo ważną kwestią jest:

• EGZEKOWOWANIE STOSOWANIA OSŁON BEZPIECZEŃSTWA MASZYN. I nie mam tu na myśli podsunięcia pod nosy zatrudnionych osób oświadczeń o zakazie blokowania osłon. To zda się na nic. Mówię o realnym reagowaniu, gdy ktokolwiek podejmie chociażby próbę mostkowania osłony. Egzekwowanie choć kojarzy się z przymusem, jest obowiązkiem osób zatrudniających, pracodawców. Brak takiego zachowania, to niewypełnianie obowiązków nałożonych przez Kodeks Pracy i narażanie na utratę zdrowia i życia. A w związku z tym, w momencie wystąpienia wypadku, czekać Cię może odpowiedzialność karna z tego tytułu. Nie dlatego że pracownicy nie mieli informacji. Lecz dlatego, że widząc że te zasady są łamane nie reagujesz, nie egzekwujesz, nie wydajesz poleceń usunięcia zagrożenia. Przymykasz oko na zagrożenie. I tylko w teorii jest tak, że "przecież to dorośli ludzie, poinformowano ich o zagrożeniu i zasadach ich sprawa jeśli je łamią". W praktyce to Twoje wyzwanie, aby każdy tych zasad przestrzegał.   
• PRZYGOTOWANIE INSTRUKCJI PRACY dla obsługującego maszynę (określić kto może tam pracować i z jakimi kwalifikacjami, co powinien zrobić przed, po i w trakcie pracy, jakie są czynności zabronione oraz poinformować o postępowaniu na wypadek awarii) oraz OCENIĆ RYZYKO PRACY z maszyną. oba te dokumenty warto zrobić, tzn. nie kupować gotowca, a uszyć ją na miarę potrzeb, odwołując się również do zapisów poczynionych przez producenta w instrukcji dostarczonej przez niego.

 

PRACOWNIK

Podstawowym obowiązkiem pracownika jest PRZESTRZEGANIE PRZEPISÓW BHP. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z Kodeksu Pracy. A przez przestrzeganie przepisów BHP rozumieć należy m.in. stosowanie ochron zbiorowych i dbałość o maszyny. Oznacza to więc, że maszyny które mają osłony bezpieczeństwa nie mogą być przez nikogo blokowane, mostkowane, zdejmowane. I owszem, myślę, że prawie każde zabezpieczenie da się obejść, czasem nawet sami producenci wskazują w jaki sposób, aby umożliwić niektóre prace konserwacyjne. Ale w większości znanych mi przypadków maszyny były mostkowane, bo:

• zawsze tak było i inaczej się nie da
• szybciej usunę awarię
• muszę usuwać awarię w biegu, bo rozruch maszyny długi

Koronny argument - szybciej... Oczywiście, być może jest szybciej, choć zazwyczaj różnica czasowa była jednak mniejsza, niż operatorowi się wydawała. Ale nawet jeśli ona jest to czy ten zaoszczędzony czas zostanie zwrócony, gdy dojdzie do wypadku? Gdy palec będzie krwawił? Gdy maszyna zmiażdży dłoń? 

Czy maszyna którą należy wyczyścić z człowieka zadziała szybciej? Czy maszyna zablokowana przez prokuraturę badającą przyczyny wypadku ciężkiego będzie bardziej wydajna? Czy bez ręki/ palca/ nogi będzie Ci się szybciej pracowało?

Mostkowanie, czy też blokowanie osłon i obchodzenie systemów bezpieczeństwa prędzej czy później kończy się wypadkiem. To zwykłe kuszenie losu. A każde takie działanie jest uszkodzeniem maszyny. A używanie uszkodzonej maszyny, jest niedozwolone.

Zresztą fakty są takie, że MASZYNA NIE MA SWOJEGO MÓZGU - WOBEC CZEGO TY MUSISZ UŻYĆ SWOJEGO, ŻEBY NIE DOSZŁO DO WYPADKU.

Zagadnienie bezpieczeństwa związanego z użytkowaniem maszyn, jest zagadnieniem bardzo złożonym. Dzisiaj przedstawiłam Ci jedynie podstawowe kwestie, które mam nadzieję ułatwią Ci pracę.

Pięknego dnia i BeHaPpy

Żurka 

Czytaj więcej »