stycznia 27, 2022

Słowne potyczki BeHaPpy - Odpowiedzialność cz. III pracodawca

Prowadzenie biznesu to złożony proces. A jego rozwój wiąże się zazwyczaj z koniecznością zatrudniania osób. Trudno bowiem być wszędzie, wiedzieć wszędzie i podejmować dobre decyzje. A wraz z zatrudnianiem pracowników, pojawia się nowy wakat. Jaki?

Od momentu, w którym zatrudnisz choćby jednego pracownika, na umowę o pracę, stajesz się PRACODAWCĄ lub PRACODAWCZYNIĄ. I od tego też momentu, oprócz "standardowych" obowiązków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zyskujesz dawkę dodatkowych obowiązków z tym związanych. Jakich?

 

1. PRACODAWCA - czyli kto?

Pracodawcą lub pracodawczynią będzie każda osoba, która (jak sama nazwa wskazuje) DAJE PRACE. A w praktyce, zawiera z inną osobą (pracownikiem) umowę o pracę. I nie ma tu znaczenia czy zatrudniasz 1 czy 1000 osób. W każdym przypadku stajesz się PRACODAWCZYNIĄ lub PRACODAWCĄ. I już od pierwszego zatrudnionego pracownika, musisz zadbać właściwie o BHP. A w zasadzie chwilę wcześniej, ale o tym za momencik. 

2. PODSTAWOWE obowiązki względem BHP

Podstawowe obowiązki względem BHP pracodawców określa Dział X Kodeksu Pracy Rozdział I. A w szczególności:

Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy, o których mowa w art. 237¹¹

Pierwsze zdanie wskazuje ZAKRES odpowiedzialności. I jest on pełny. Nie ma wyłączeń. Za wszystko co się dzieje w firmie, wszystko co robią w niej inni ludzie, odpowiada PRACODAWCA.

Drugie zdanie wskazuje, że ten zakres nie jest pomniejszany o odpowiedzialności innych osób. A to oznacza, że niezależnie ilu kierowników zatrudnisz (bo przecież mają obowiązek dbać o BHP) lub ilu specjalistów ds. BHP będzie Ci doradzać i tak w ostatecznym rozrachunku to Ty ponosisz odpowiedzialność za BHP ludzi w Twojej firmie.

Dalej:

Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany:

1) organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy; - organizować czyli m.in. sprawdzić zagrożenia, usunąć je lub ograniczyć, wyposażyć w niezbędne środki ochrony i instrukcje

2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń; - tak, tak, egzekwować, sprawdzać i polecać się poprawić.

3) reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy; - czyli to, że kupiona maszyna ma 30 lat nie oznacza, że w XXI wieku spełnia wymagania bezpieczeństwa, ciągły rozwój – to jest to!

4) zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy;

5) uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych;

6) zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy;

7) zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.

 

Oprócz tego, podobnie jak kierownicy – PRACODAWCA musi znać przepisy BHP, które dotyczą jego lub jej firmy.

WAŻNE!

Przepisy nakładające prawa na PRACODAWCÓW są prawami niezbywalnymi. A to oznacza, że nie można z nich zrezygnować, bo coś. Nie można umówić się z pracownikiem, że przymkniesz oko, bo mu się nie podoba, nawet jeśli oboje się na takie rozwiązanie zgodzicie. Nie możesz ich delegować. I nie możesz nie mieć na nie czasu.

I PAMIĘTAJ!

Koszty działań podejmowanych przez pracodawcę w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w żaden sposób nie mogą obciążać pracowników.  Więc nie możesz odciągać czegokolwiek z pensji pracownika co musisz zapewnić zgodnie z prawem (np. zwrotu kosztów udziału w szkoleniach).

 

3. ODPOWIEDZIALNOŚĆ pracodawcy - o czym warto pamiętać?

Artykuł 207 KP to nie wszystko! Pracodawca ma obowiązki informacyjne względem BHP o:

·     zagrożeniach które mogą wystąpić i działaniach zapobiegawczych
·    osobach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy i gaszenia pożarów
·    sposobach reagowania w przypadku sytuacji awaryjnych

Oraz wiele innych obowiązków nałożonych w przepisach szczegółowych i dalszych częściach KP. Wyrażenia PRACODAWCA ZAPEWNIA lub PRACODAWCA OKREŚLA lub PRACODAWCA OCENIA itp. W ustawodawstwie pojawiają się ponad 400 razy! Że wspomnę tylko o:

·       konieczności stworzenia służby BHP lub podpisania umowy z firmą  świadczącą usługi BHP i to już od kilku pracowników (w małych firmach może zajmować się tym po specjalnym szkoleniu PRACODAWCA) – niezależnie jednak od modelu BHP ma być zaopiekowane

·       zapewnieniu pracownikom badań lekarskich, wykonywanych na podstawie skierowań w których określone będą zagrożenia i wykonywanych u lekarza medycyny pracy z którym PRACODAWCA podpisał umowę – i tą część przygotować trzeba przed zatrudnieniem pierwszego człowieka

·       ocenić ryzyko zawodowe i ryzyko prac z czynnikami niebezpiecznymi i szkodliwymi

·       zapewnić że pomieszczenia pracy są bezpieczne, a pracownicy mają dostęp do właściwych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych

·       zapewniać instrukcje dot. Bezpiecznego wykonywania prac, obsługi maszyn i reagowania na awarie

·       określić niezbędne środki ochrony indywidualnej i wyposażyć w nie pracowników

·       przeszkolić pracowników z zasad BHP i zapewniać cykliczne uaktualnianie wiedzy (i nie chodzi jedynie o szkolenia wstępne lub okresowe BHP)

     A powyższa lista to wierzchołek góry lodowej…

 

4. ODPOWIEDZIALNOŚĆ karna i nie tylko

Cóż. Tu sprawa jest analogiczny do odpowiedzialności osób kierujących pracownikami. Jeśli nie po drodze Ci z wymaganiami określonymi w przepisach i łamiesz je, bo uważasz że możesz, to najzwyczajniej w świecie popełniasz przestępstwo. 

Jako pracodawca lub pracodawczyni za naruszenie przepisów BHP może zostać na Ciebie nałożona kara administracyjna. Zgodnie z Kodeksem Pracy (art. 283) za wykroczenia przeciwko pracownikom osoba kierująca pracownikami może ukarana karą grzywny w wysokości 1 000 do 30 000PLN.
Co więcej. Zgodnie z art. 220 Kodeksu Karnego każdy, kto, będąc odpowiedzialny za bezpieczeństwo i higienę pracy, nie dopełnia wynikającego stąd obowiązku i przez to naraża pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Nie podlega karze sprawca, który dobrowolnie uchylił grożące niebezpieczeństwo.

Jak widzisz ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRACODAWCÓW to temat niezwykle złożony. Jednak w ferworze prowadzenia biznesu i radości z możliwości oddelegowania części zadań komuś – niekiedy temat pomijany. Dziś mogłam jedynie pokazać Ci jak obszerny jest to temat. I uruchomić chęć rozpoczęcia działań, na rzecz ogarnięcia spraw BHP u siebie w firmie.

 

Pozdrawiam i BeHaPpy

Żurka