stycznia 07, 2023

O substancjach chemicznych, ich mieszaninach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy

,  

Do 15 stycznia pracodawca u którego występują substancje rakotwórcze, mutagenne lub procesy technologiczne o takim działaniu musi przekazać pewne informacje Państwowej Inspekcji Pracy oraz Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Sprawdź czy na Tobie nie spoczywa ten obowiązek. Dodatkowo dowiesz się też kto może Ci pomóc interpretować te przepisy.

1. Substancje rakotwórcze, mutagenne i procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym i mutagennym - czy je mam?

Żeby wiedzieć, czy musisz cokolwiek składać, musisz sprawdzić, czy masz substancje określonego typu lub czy prowadzić procesy o działaniu rakotwórczym / mutagennym.

W rozporządzeniu ws. substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy, w par. 2 określono jakie substancje lub procesy wymagają pewnych działań.

§ 2. Wykaz substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym stanowią:

1) substancje chemiczne spełniające kryteria klasyfikacji jako rakotwórcze lub mutagenne kategorii 1A lub 1B zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającym i uchylającym dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE L 353 z 31.12.2008, str. 1); 

2) mieszaniny zawierające substancje wymienione w pkt 1 w stężeniach powodujących spełnienie kryteriów klasyfikacji mieszaniny jako rakotwórczej lub mutagennej kategorii 1A lub 1B zgodnie z rozporządzeniem, o którym mowa w pkt 1; 

3) czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Pora na małe wyjaśnienie jak zidentyfikować te substancje lub procesy.

• substancje

Mówiąc ogólnie - będą to wszystkie substancje chemiczne określone w załączniku VI do rozporządzenia CLP, w tabeli 3 i zostały określone jako Carc. 1A, Carc 1B, Muta 1A lub Muta 1B. Rozpoznasz je po zwrocie H350, H350i lub H340.

To oznaczenie znajdziesz w karcie charakterystyki - w sekcji 2 - używanych substancji chemicznych. ALE TO NIE WSZYSTKO!

Te substancje mogą powstawać jako produkt uboczny w Twoim procesie technologicznym. I mimo, że sam ten proces nie jest ujmowany na liście procesów rakotwórczych i mutagennych, to może się okazać, że masz substancje chemiczne rakotwórcze lub mutagenne do zgłoszenia. Przykładem takich procesów będzie chociażby przetwórstwo tworzyw sztucznych. Choć sam proces nie jest klasyfikowany jako rakotwórczy, to przy podgrzewaniu tworzyw wytwarzać może się zacząć formaldehyd, który jest klasyfikowany jako substancja rakotwórcza. 

• mieszaniny chemiczne 

Jeśli w mieszaninie którykolwiek składnik będzie można zaklasyfikować do rakotwórczych (patrz powyżej) i będzie stanowić powyżej 0,1%, wówczas całą mieszaninę klasyfikować nalezy jako rakotwórczą.

• procesy technologiczne lub czynniki

Będą to wszystkie procesy i czynniki wymienione w załączniku 1 rozporządzenia ws. substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy:

WYKAZ CZYNNIKÓW LUB PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

1.  Czynniki fizyczne

1.  Promieniowanie jonizujące.

2.  Procesy technologiczne, w których dochodzi do uwalniania substancji chemicznych, ich mieszanin lub czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym

1.  Produkcja auraminy.

2.  Procesy technologiczne związane z narażeniem na działanie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, obecnych w sadzy węglowej, smołach węglowych i pakach węglowych.

3.  Procesy technologiczne związane z narażeniem na działanie pyłów, dymów i aerozoli tworzących się podczas rafinacji niklu i jego związków.

4.  Produkcja alkoholu izopropylowego metodą mocnych kwasów.

5.  Prace związane z narażeniem na pył drewna.

6.  Prace związane z narażeniem na krzemionkę krystaliczną – frakcję respirabilną powstającą w trakcie pracy.

7.  Prace związane z narażeniem przez skórę na działanie olejów mineralnych użytych wcześniej w silnikach spalinowych wewnętrznego spalania w celu smarowania i schładzania części ruchomych silnika.

8.  Prace związane z narażeniem na spaliny emitowane z silników Diesla

Przy czym, Instytut Medycyny Pracy imienia prof. dra med. Jerzego Nofera, który prowadzi Centralny Rejestr substancji, mieszanin, czynników i procesów rakotwórczych lub mutagennych wskazuje, że choć ww. lista jest zamknięta (to znaczy że samemu nie można dodać sobie procesu), to w ramach innych procesów powstawać mogą, jako produkty uboczne substancje rakotwórcze. I wówczas należy zgłosić je nie jako proces technologiczny, a jako substancja chemiczna. To z kolei oznacza, że tak naprawdę każdy pracodawca powinien przeanalizować czy w ramach prowadzonych procesów technologicznych nie powstają jakiekolwiek substancje kwalifikowane do grupy rakotwórczej lub mutagennej  1A lub 1B. Czyli przeanalizować całą grupę ponad 900 substancji, które znajdują się w załączniku rozporządzenia CLP i bardzo dobrze znać technologię swoich procesów technologicznych.

2. Kontakt, czy narażenie na substancje, mieszaniny, czynniki rakotwórcze lub mutagenne? 

W rozporządzeniu ws. substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy pojawia się pojęcie kontaktu i narażenia. Nie są one pojęciami, które można stosować zamiennie. Pracodawca może mieć pracowników, którzy będą pozostawać w kontakcie z substancją rakotwórczą, ale nie będą na nią narażeni. To rozróżnienie jest również istotne, ponieważ w zależności od tego czy pracownicy pracują w kontakcie czy w narażeniu, spoczywać będą na pracodawcy odmienne obowiązki. Jak zatem interpretować pojęcie "kontaktu" i "narażenia" na substancje rakotwórcze lub mutagenne?

Z pomocą przychodzi tu również Instytut Medycyny Pracy w Łodzi. Wyjaśnia on, że kontakt to sytuacji w której istnieje możliwość narażenia inhalacyjnego lub bezpośredniego kontaktu z substancją chemiczną, niezależnie od jego stężenia. To oznacza, że jeśli tylko zidentyfikujesz czynnik rakotwórczy w środowisku pracy, to Twoi pracownicy zaczynają być w kontakcie z nim. Niezależnie od stężenia tego czynnika. 

Z kolei narażenie oznaczać będzie jego obecność. To oznacza, że badania środowiska wskazują, że w powietrzu czynnik rakotwórczy występuje na poziomie powyżej 0,1 NDS. Zakłada się bowiem, że jeśli czynnik występuje w stężeniu poniżej 0,1 NDS to na stanowisku pracy brak jest narażenia na czynnik rakotwórczy i/lub mutagenny. Dodatkowo każdy bezpośredni kontakt skóry z czynnikiem rakotwórczym lub mutagennym należy traktować jako narażenie.

3.  Jak to ogarnąć, czyli przydatne linki

Problematyka kontaktu lub narażenia na substancje chemiczne, ich mieszaniny, procesy lub czynniki rakotwórcze lub mutagenne nie jest proste. Na szczęście Instytut Medycyny Pracy w Łodzi (TU) stworzył dwa obszerne dokumenty z zaleceniami dla pracodawców i służb kontrolnych, w których znaleźć można szczegółowe odpowiedzi na kwestie wątpliwe związane z obowiązkami dotyczącymi substancji rakotwórczych. Przykładowo:

• czy zrobienie badań na krzemionkę krystaliczną oznacza, że ma się proces rakotwórczy?
• jak wypełnić informacje o substancjach rakotwórczych gdy mam pracowników tylko w kontakcie, a nie w narażeniu?
• co jest ważniejsze - informacja w CLP czy informacje w karcie charakterystyki?

Gdzie znajdziesz te informacje? Wystarczy, że klikniesz w poniższe linki:

Zalecenia dla pracodawców i kontroli

Zalecenia dla pracodawców i kontroli - aktualizacja 2020

Wskazówki dot. przekazywanych informacji

Myślę, że jest to dobry początek dla zrozumienia tego trudnego tematu.

Pozdrawiam i BeHaPpY

Żurka

Czytaj więcej »

grudnia 29, 2022

Kalendarz BHP - owca

Koniec roku to dobry moment, nie tylko na podsumowania, ale również na plany. A jest co planować, ponieważ w każdym roku kalendarzowym spełnić należy obowiązki sprawozdawcze i te związane z wypełnieniem obowiązkowych zadań względem bezpieczeństwa i szeroko rozumianego BHP. Poniżej znajdziesz szczegółowy harmonogram działań do zaplanowania.

1. SPRAWOZDANIA

Każdego roku przedsiębiorcy zobowiązani są do składania sprawozdań dotyczących warunków pracy, wypadków w pracy oraz chorób zawodowych. Poniżej znajdziesz kilka przydatnych informacji o nich: 

• Informacje o substancjach i/lub procesach rakotwórczych lub mutagennych - każdy przedsiębiorca u którego występują substancje i/lub procesy rakotwórcze lub mutagenny, ma obowiązek złożyć  INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANIANACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM. Składa się ją do 15 stycznia za rok poprzedni właściwemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu oraz Okręgowemu Inspektorowi Pracy w formie pisemnej. Forma tej informacji, a zarazem wzór dokumentu, jaki musi zostać złożony został określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy.

• ZUS IWA - są to dane, które przekazuje się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w celu ustalenia składek na ubezpieczenie wypadkowe. Kto ma obowiązek go złożyć? Każdy, kto jest płatnikiem składek i opłaca składki na ubezpieczenie wypadkowe. Składa się go do ZUS-u do 31 stycznia za rok miniony. Szczegółowo o ZUS IWA pisałam TU

• GUS Z-10 - sprawozdanie o warunkach pracy,  zwane jako GUS Z-10 mają obowiązek złożyć przedsiębiorcy, których pracownicy narażeni są na czynniki szkodliwe i niebezpieczne dla zdrowia oraz podmioty wytypowane do przekazywania tych informacji. Odpowiedni formularz składa się poprzez portal sprawozdawczy do 15 lutego, przekazując informacje za rok poprzedni. Więcej szczegółów na temat GUS Z-10 znajdziesz we wpisie TU. 

2. KOMISJE BHP

Komisje BHP to cykliczne spotkania, które muszą odbywać się z firmach zatrudniających ponad 250 pracowników. Obowiązek ich tworzenia wynika bezpośrednio z Kodeksu Pracy (art. 237(12)). Muszą się one odbywać co najmniej raz na kwartał. Mogą częściej. To oznacza, że:

• do 31 marca - odbyć musi się I Komisja BHP w roku
• do 30 czerwca - należy przeprowadzić II Komisję BHP
• do 30 września - musi odbyć się III Komisja BHP
• do 31 grudnia - IV Komisja BHP musi przejść do historii

3. SZKOLENIA

Szkolenia w dziedzinie BHP są obowiązkowe. Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez aktualnego szkolenia BHP. Zaś pracownicy mają obowiązek uczestniczyć w szkoleniach.

Jeżeli chodzi o szkolenia wstępne - wiadomo, należy je przeprowadzić przed dopuszczeniem pracownika do pracy. Najlepiej w pierwszym dniu zatrudnienia.  Te szkolenia w związku z tym trudno zaplanować. Są jednak takie, które zaplanować można, a nawet należy. Chodzi o SZKOLENIA OKRESOWE.

Szkolenia okresowe w dziedzinie BHP określone zostały w rozporządzeniu ws. szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Wyróżniono 6 form szkoleń okresowych, do których przypisuje się poszczególnych pracowników w zależności od rodzaju wykonywanej przez nich pracy (a co się z tym wiąże w związku z występującymi zagrożeniami) :

Szkolenie okresowe odbywają:

1) osoby będące pracodawcami oraz inne osoby kierujące pracownikami, w szczególności kierownicy, mistrzowie i brygadziści;

2) pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych;

3) pracownicy inżynieryjno-techniczni, w tym projektanci, konstruktorzy maszyn i innych urządzeń technicznych, technolodzy i organizatorzy produkcji;

4) pracownicy służby bezpieczeństwa i higieny pracy i inne osoby wykonujące zadania tej służby;

5) pracownicy na stanowiskach administracyjno-biurowych;

6) pracownicy niewymienieni w pkt 1–5, których charakter pracy wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Po przypisaniu pracowników do poszczególnych grup (UWAGA - może być tak że jedna osoba, będzie musiała mieć szkolenie okresowe dla dwóch różnych grup!) pora na stworzenie harmonogramu szkoleń.

Pierwsze szkolenia BHP

Pierwsze szkolenie okresowe należy zaplanować w następujących okresach czasu:

• pracodawca i osoby kierujący pracownikami DO 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia pracy na tym stanowisku
• pozostali pracownicy (niezależnie od rodzaju szkolenia okresowego) muszą mieć przeprowadzone pierwsze szkolenie DO 12 m-cy od rozpoczęcia pracy

Kolejne szkolenia BHP

Kolejne szkolenia okresowe odbywają się z częstotliwością uzależnioną od formy tego szkolenia. I tak:

• Szkolenie okresowe pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych przeprowadza się w formie instruktażu, nie rzadziej niż raz na 3 lata, a na stanowiskach, na których są wykonywane prace szczególnie niebezpieczne, nie rzadziej niż raz w roku.

• Szkolenie okresowe osób z innych grup zawodowych (pracodawca, osoby kierujące, BHP, administracja, inżynierowie, inne) należy przeprowadzić w formie kursu, seminarium lub samokształcenia kierowanego nie rzadziej niż raz na 5 lat, a w przypadku pracowników na stanowiskach administracyjno-biurowych nie rzadziej niż raz na 6 lat.

Dlaczego warto zaplanować szkolenia wcześniej i w pewnym sensie z góry?

Po pierwsze - będą aktualne i nic Ci nie umknie

Po drugie - najkrótsze szkolenia okresowe BHP trwają 6 pełnych godzin; jest to czas, który produkcja, logistyka, ale również administracja musi zaplanować, żeby firma nie stanęła przez szkolenia BHP.

4. BADANIA ŚRODWISKA PRACY

Wykonywanie badań środowiska pracy to obowiązek pracodawcy, jeśli zidentyfikuje zagrożenia środowiskowe występujące podczas pracy. Może być to hałas, drgania, promieniowania, pole elektromagnetyczne, pyły, czy substancje chemiczne.

Pierwsze badania środowiska pracy należy przeprowadzić w ciągu 30 dni od rozpoczęcia działalności, które powoduje powstanie zagrożenia. Kolejne należy natomiast przeprowadzać w określonych odstępach czasu. Wszystko będzie zależało co badamy oraz jakie wyniki uzyskaliśmy podczas pierwszych badań.

Od badań można odstąpić i ich nie wykonywać, jeśli zostanie spełniony warunek:

MIKROKLIMAT – jeżeli podczas dwóch ostatnich badań wskaźnik mikroklimatu nie przekroczyły wartości dopuszczalnych dla 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy – badania można wykonywać je raz na 2 lata

Czynnik chemiczny lub pyły – jeżeli wynik dwóch ostatnich pomiarów , wykonanych w odstępie co najmniej 2 lat (dla czynników rakotwórczych i mutagennych – 6m-cy) nie przekroczy 0,1 wartości NDS

Hałas lub drgania - jeżeli wynik dwóch ostatnich pomiarów , wykonanych w odstępie co najmniej 2 lat nie przekroczyło 0,2 wartości NDN

Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

5. KONTROLA BHP

Zgodnie z zadaniami służby BHP ma ona obowiązek przynajmniej raz w roku sporządzić analizę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, które będą zawierać propozycję przedsięwzięć technicznych i organizacyjnych, mających na celu zapobieganie zagrożeniom życia i zdrowia pracowników oraz poprawę warunków pracy.

Nie określono formy takiej analizy, choć ja osobiście zazwyczaj korzystam z nieco zmienionej formy formularza kontroli kompleksowej BHP (do znalezienia w czeluściach Internetu). Niemniej warto zastanowić się w jakiej formie ta kontrola zostanie wykonana i zaplanować ją w czasie, bo zazwyczaj jest to dość pracochłonna część zadań służby BHP

Myślę, że powyższa lista jest dobrym początkiem dla dalszych działań :)

Pozdrawiam i BeHaPpY

Żurka

Czytaj więcej »

grudnia 20, 2022

UWAGA! Noworoczne zmiany w kartach charakterystyki

 

1 stycznia 2023 roku KOŃCZY SIĘ OKRES PRZEJŚCIOWY dla kart charakterystyki substancji i mieszanin chemicznych! Zacznie obowiązywać jedyny, słuszny szablon karty, określony w rozporządzeniu REACH. To z kolei oznacza, że Ci producenci lub dystrybutorzy, którzy korzystali z okresu przejściowego od Nowego Roku muszą zaktualizować kartę. Jak ugryźć temat?

18 czerwca 2020 roku weszło w życie Rozporządzenie Komisji (UE) 2020/878 zmieniające załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH). To z kolei oznacza, że dotychczasowy format karty charakterystyki (830/2015) z końcem roku 2022 nie będzie już obowiązywał. Co zmienić? Na co zwracać uwagę?

Jakie zmiany zostały wprowadzone?

"Nowy" REACH wprowadza zmiany w zakresie:

• konieczności umieszczenia w karcie charakterystyki informacji dotyczącej nanopostaci substancji,

• wymogów podania informacji o właściwościach substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego,

• dostosowania przepisów do szóstego i siódmego przeglądu GHS,

• dostosowania do przepisów załącznika VIII do Rozporządzenia WE 1272/2008 (CLP),

• obowiązku umieszczania w karcie charakterystyki specyficznego stężenia granicznego dla substancji, współczynnika M i oszacowanej toksyczności ostrej ATE, ustalonej zgodnie z Rozporządzeniem WE 1272/2008 (CLP).

Co więcej - dokument określił zmiany w zapisach oraz formacie karty charakterystyki.

Do najważniejszych należą:

• nowy format sekcji 9

• wyodrębnienie nowej podsekcji 11.2

• wyodrębnienie nowych podsekcji 12.6 oraz 12.7

• zmiana brzmienia podsekcji w sekcji 14.1 oraz 14.7.

CO zrobić?

Cóż. Poprosić dostawcę o nową kartę charakterystyki wraz z nową dostawą substancji lub mieszaniny chemicznej po 1 stycznia 2023r. 

Można również wysłać taką informację do swoich dostawców z prośbą o przesłanie zaktualizowanych kart. 

Z całą jednak pewnością temat ten musi być bacznie obserwowany, a dokumenty kontrolowane. 

Jak rozpoznać czy mam aktualną kartę?

Najlepiej i najprościej, zacząć od sprawdzenia czy karta posiada nowo-dodane sekcje. Następnie zweryfikować czy "stare" sekcje posiadają nowe brzmienia.

Nowy format - Nowe brzmienia:

Poniżej znajdziesz opis poszczególnych punktów, zarówno zmienionych, jak i dodanych, aby ułatwić Ci określenie, czy posiadasz aktualne dokumenty.

SEKCJA 9: Właściwości fizyczne i chemiczne

W tej sekcji karty charakterystyki podaje się opis stosownych danych empirycznych dotyczących substancji lub mieszaniny. Stosuje się art. 8 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1272/2008.

W celu umożliwienia zastosowania właściwych środków kontroli podaje się wszelkie istotne informacje dotyczące substancji lub mieszaniny. Informacje zamieszczone w tej sekcji muszą być zgodne z informacjami dostarczonymi w dokumentach rejestracyjnych lub w raporcie bezpieczeństwa chemicznego, gdy jest on wymagany, oraz zgodne z klasyfikacją substancji lub mieszaniny.

W przypadku mieszaniny, jeżeli informacji nie stosuje się do mieszaniny jako całości, w pozycjach należy wyraźnie wskazać, do której substancji w mieszaninie stosuje się dane.

Zgłoszone właściwości są wyraźnie zidentyfikowane i zgłaszane w odpowiednich jednostkach miary. Podaje się metodę oznaczania, w tym warunki pomiaru i odniesienia, jeżeli jest to istotne dla interpretacji wartości liczbowej. O ile nie określono inaczej, standardowe warunki temperatury i ciśnienia wynoszą odpowiednio 20 °C i 101,3 kPa.

Właściwości wymienione w podsekcjach 9.1 i 9.2 mogą być przedstawione w formie wykazu. W ramach podsekcji kolejność właściwości w wykazie może być inna, jeżeli zostanie to uznane za właściwe.

 

9.1.    Informacje na temat podstawowych właściwości fizycznych i chemicznych

Każda karta charakterystyki zawiera wymienione poniżej właściwości. Jeżeli stwierdzono, że określona właściwość nie ma zastosowania lub jeżeli informacje dotyczące określonej właściwości nie są dostępne, wyraźnie się to wskazuje, w miarę możliwości podając uzasadnienie.

a) Stan skupienia

Stan skupienia (gaz, ciecz lub ciało stałe) podaje się co do zasady w standardowych warunkach temperatury i ciśnienia. 

Stosuje się definicje terminów gazu, cieczy i substancji stałych określone w sekcji 1.0 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1272/2008.

 

b) Kolor

Podaje się kolor dostarczonej substancji lub mieszaniny.

W przypadku gdy jedna karta charakterystyki obejmuje warianty mieszaniny, które mogą mieć różne kolory, do opisu koloru można użyć określenia „różne”.

 

c) Zapach

Jakościowy opis zapachu podaje się, jeżeli jest on znany lub opisany w literaturze.

Jeżeli jest to możliwe, podaje się próg zapachu (jakościowo lub ilościowo).

 

d) Temperatura topnienia/krzepnięcia

Nie dotyczy gazów.

Temperaturę topnienia i temperaturę krzepnięcia podaje się przy normalnym ciśnieniu.

W przypadku gdy temperatura topnienia znajduje się powyżej zakresu pomiarowego metody, należy wskazać, do jakiej temperatury nie zaobserwowano temperatury topnienia.

Jeżeli przed topnieniem lub w jego trakcie następuje rozkład lub sublimacja, podaje się ten fakt.

W odniesieniu do wosków i past można wskazać temperaturę/zakres mięknienia zamiast punktu topnienia i punktu krzepnięcia.

W przypadku mieszanin jeżeli nie jest technicznie możliwe określenie temperatury topnienia/krzepnięcia, podaje się ten fakt.

 

e) Temperatura wrzenia lub początkowa temperatura wrzenia i zakres temperatur wrzenia

Właściwości te należy wykazywać przy normalnym ciśnieniu. Można jednak wskazać temperaturę wrzenia przy niższym ciśnieniu, w przypadku gdy temperatura wrzenia jest bardzo wysoka lub jeżeli przy normalnym ciśnieniu do rozkładu dochodzi przed wrzeniem.

Jeżeli temperatura wrzenia znajduje się powyżej zakresu pomiarowego metody, wskazuje się temperaturę, do której nie zaobserwowano temperatury wrzenia.

Jeżeli przed topnieniem lub w jego trakcie następuje rozkład, podaje się ten fakt.

Jeżeli chodzi o mieszaniny, jeżeli nie jest technicznie możliwe określenie temperatury wrzenia lub zakresu temperatur wrzenia, podaje się ten fakt. w takim przypadku podaje się również temperaturę wrzenia składnika o najniższej temperaturze wrzenia.

 

f) Palność materiałów

Dotyczy gazów, cieczy i ciał stałych.

Należy wskazać, czy substancja lub mieszanina jest zapalna, tj. może się zapalić lub zostać podpalona, nawet jeżeli nie jest zaklasyfikowana za względu na palność.

Jeżeli jest to możliwe i właściwe, można wskazać dodatkowe informacje, takie jak: czy skutek zapłonu jest inny niż normalne spalanie (np. wybuch) i jaka jest zapalność w nietypowych warunkach.

Bardziej szczegółowe informacje dotyczące palności można wskazać na podstawie odpowiedniej klasyfikacji zagrożeń. Informacji podanych w podsekcji 9.2.1 nie podaje się w tym punkcie.

 

g) Dolna i górna granica wybuchowości ( 39 )

Nie dotyczy ciał stałych.

 W odniesieniu do cieczy łatwopalnych należy podać co najmniej dolną granicę wybuchowości. Jeżeli temperatura zapłonu wynosi przynajmniej około -25 °C, ustalenie górnej granicy wybuchowości w normalnej temperaturze może być niemożliwe; w takim wypadku zaleca się wskazanie górnej granicy wybuchowości w wyższej temperaturze. Jeżeli temperatura zapłonu wynosi ponad 20 °C, ustalenie dolnej lub górnej granicy wybuchowości w normalnej temperaturze może być niemożliwe; w takim przypadku zaleca się wskazanie zarówno dolnej, jak i górnej granicy wybuchowości w wyższej temperaturze.

 

h) Temperatura zapłonu

Nie dotyczy gazów, aerozoli i ciał stałych.

 W przypadku mieszanin podaje się wartość odnoszącą się do mieszaniny, jeżeli jest ona dostępna. W przeciwnym wypadku należy wskazać temperaturę(-y) zapłonu substancji o najniższym(-ych) punkcie(-ach) zapłonu.

 

i) Temperatura samozapłonu

Dotyczy wyłącznie gazów i cieczy.

 W przypadku mieszanin podaje się temperaturę samozapłonu mieszaniny, jeżeli jest ona dostępna. Jeżeli wartość odnosząca się do mieszaniny nie jest dostępna, należy podać temperaturę(-y) samozapłonu substancji o najniższej temperaturze samozapłonu.

 

j) Temperatura rozkładu

Dotyczy wyłącznie substancji i mieszanin samoreaktywnych, nadtlenków organicznych i innych substancji i mieszanin, które mogą się rozkładać.

 Należy wskazać temperaturę samoprzyspieszającego się rozkładu (SADT) oraz objętość, do której ma ona zastosowanie, lub temperaturę rozpoczęcia rozkładu.

 Należy wskazać, czy podana temperatura jest temperaturą SADT, czy temperaturą rozpoczęcia rozkładu.

 Jeżeli nie zaobserwowano rozkładu, należy wskazać, do jakiej temperatury go nie zaobserwowano, np. „nie zaobserwowano rozkładu do temperatury x °C”.

 

k) pH

Nie dotyczy gazów.

 Należy wskazać pH dostarczonej substancji lub mieszaniny, o ile jest dostępne, lub, w przypadku mieszaniny w postaci stałej, pH płynu lub roztworu wodnego w danym stężeniu.

 Należy wskazać stężenie w wodzie substancji lub mieszaniny stosowanej w badaniu.

 

l) Lepkość kinematyczna

Dotyczy wyłącznie cieczy.

 Jednostka miary to mm2/s.

 W przypadku cieczy nienewtonowskich należy wskazać efekty z zakresu tiksotropii lub reopeksji.

 

m) Rozpuszczalność

Należy co do zasady wskazać rozpuszczalność w normalnej temperaturze.

 Należy wskazać rozpuszczalność w wodzie.

 Można również podać rozpuszczalność w innych rozpuszczalnikach polarnych i niepolarnych.

 Jeżeli chodzi o mieszaniny, wskazuje się, czy mieszanina jest całkowicie, czy tylko częściowo rozpuszczalna w wodzie, lub czy jest mieszalna z wodą lub innym rozpuszczalnikiem.

 W odniesieniu do nanopostaci oprócz rozpuszczalności w wodzie podaje się tempo rozpuszczania w wodzie lub w innych odpowiednich nośnikach biologicznych lub środowiskowych.

 

n) Współczynnik podziału n-oktanol/woda (wartość współczynnika log)

Nie ma zastosowania do cieczy nieorganicznych i jonowych ani zasadniczo do mieszanin.

Należy wskazać, czy podana wartość jest oparta na badaniu, czy na obliczeniach.

W przypadku nanopostaci substancji, w odniesieniu do których nie stosuje się współczynnika podziału n-oktanol/woda, należy wskazać stabilność dyspersji w różnych nośnikach.

 

o) Prężność pary

Należy co do zasady wskazać prężność pary w normalnej temperaturze.

W przypadku lotnych cieczy podaje się również prężność pary w temperaturze 50 °C.

W przypadku gdy jedna karta charakterystyki obejmuje warianty mieszaniny ciekłej lub mieszaniny gazów skroplonych, należy wskazać zakres prężności pary.

Jeżeli chodzi o mieszaniny płynne lub mieszaniny gazów skroplonych, należy wskazać zakres prężności pary lub co najmniej prężność pary najbardziej lotnego(-ych) składnika(-ów), w przypadku gdy ten składnik(-i) decyduje(-ą) w przeważającej mierze o prężności pary mieszaniny.

Można również wskazać stężenie pary nasyconej.

 

p) Gęstość lub gęstość względna

Dotyczy wyłącznie cieczy i ciał stałych.

Gęstość i gęstość względną podaje się co do zasady w normalnych warunkach temperatury i ciśnienia.

Gęstość bezwzględną lub gęstość względną (określaną również jako masa właściwa) należy podać na bazie wody w temperaturze 4 °C jako temperaturze odniesienia.

W przypadku gdy możliwe są zmiany gęstości, np. z powodu produkcji partii albo gdy jedna karta charakterystyki obejmuje różne warianty substancji lub mieszaniny, można wskazać przedział wartości.

W karcie charakterystyki należy wskazać, czy zgłaszana jest gęstość bezwzględna (jednostka np. g/cm3 lub kg/m3 ), czy gęstość względna (bezwymiarowa).

 

q) Względna gęstość pary

Dotyczy wyłącznie gazów i cieczy.

W przypadku gazów należy wskazać gęstość względną gazu na bazie powietrza w temperaturze 20 °C jako temperaturze odniesienia.

W przypadku płynów podaje się względną gęstość pary na bazie powietrza w temperaturze 20 °C jako temperaturze odniesienia.

W przypadku cieczy można również podać gęstość względną D m mieszaniny pary z powietrzem w temperaturze 20 °C.

 

r) Charakterystyka cząsteczek

Dotyczy wyłącznie ciał stałych.

Należy wskazać wielkość cząstek (mediana ekwiwalentu średnicy, metoda obliczania średnicy (na podstawie liczby, powierzchni lub objętości) oraz zakres, w którym wartość mediany jest zróżnicowana). Można również wskazać inne właściwości, takie jak rozkład wielkości (np. przedział), kształt i wydłużenie, stan agregacji i aglomeracji, powierzchnia właściwa i pylistość. Jeżeli substancja występuje jako nanopostać lub jeżeli dostarczana mieszanina zawiera nanopostać, właściwości te należy wskazać w niniejszej podsekcji lub należy podać odniesienie do nich, jeżeli wskazano je już w innej części karty charakterystyki.

 

9.2.    Inne informacje

Oprócz właściwości wymienionych w podsekcji 9.1 podaje się inne parametry fizyczne i chemiczne, takie jak właściwości wymienione w ppkt 9.2.1 i 9.2.2, jeżeli ich wskazanie jest istotne dla bezpiecznego stosowania danej substancji lub mieszaniny.

 

9.2.1.    Informacje dotyczące klas zagrożenia fizycznego

W niniejszej podsekcji wymienia się właściwości, charakterystykę bezpieczeństwa i wyniki badań, których umieszczenie w karcie charakterystyki może być przydatne, jeżeli substancja lub mieszanina jest sklasyfikowana w odpowiedniej klasie zagrożenia fizycznego. Właściwym może być również wskazanie danych uznanych za istotne w odniesieniu do określonego zagrożenia fizycznego, ale niepowodujące klasyfikacji (np. wyniki ujemne zbliżone do kryterium).

Nazwa klasy zagrożenia, do której odnoszą się dane, może być wskazana razem z danymi.

 

a) Materiały wybuchowe

Niniejszy punkt ma również zastosowanie do substancji i mieszanin, o których mowa w uwadze 2 w sekcji 2.1.3 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, oraz do innych substancji i mieszanin, które wykazują efekt dodatni po ogrzaniu w zamkniętym pojemniku.

Można podać następujące informacje:

(i) wrażliwość na uderzenia;

(ii) wpływ ogrzania w zamkniętym pojemniku;

(iii) wpływ zapłonu w zamkniętym pojemniku;

(iv) wrażliwość na uderzenia;

(v) wrażliwość na tarcie;

(vi) stabilność termiczna;

(vii) pakiet (rodzaj, wielkość, masa netto substancji lub mieszaniny), na podstawie którego przypisano „kategorię” w ramach danej klasy materiałów wybuchowych lub na podstawie którego substancja lub mieszanina została wyłączona z klasyfikacji jako materiał wybuchowy.

b) Gazy łatwopalne

W przypadku czystego gazu łatwopalnego, oprócz danych na temat granic wybuchowości, o których mowa w podsekcji 9.1 lit. g), można podać następujące informacje:

(i) T Ci (maksymalna zawartość gazu łatwopalnego, który w mieszaninie z azotem nie jest łatwopalny w powietrzu, w % mol);

(ii) podstawowa prędkość spalania, jeżeli gaz należy do kategorii 1B w oparciu o podstawową prędkość spalania.

W przypadku mieszaniny gazów łatwopalnych oprócz danych na temat granic wybuchowości, o których mowa w podsekcji 9.1 lit. g), można podać następujące informacje:

(i) granice wybuchowości, jeśli zostały zbadane, lub wskazanie, czy klasyfikacji i przydzielenia kategorii dokonano na podstawie obliczeń;

(ii) podstawowa prędkość spalania, jeżeli mieszanina gazów należy do kategorii 1B w oparciu o podstawową prędkość spalania.

c) Aerozole

Podaje się następujący całkowity udział procentowy (na masę) składników łatwopalnych, chyba że aerozol jest sklasyfikowany jako aerozol kategorii 1, ponieważ zawiera więcej niż 1 % (na masę) składników łatwopalnych lub jego ciepło spalania wynosi co najmniej 20 kJ/g i nie podlega procedurom klasyfikacji palności (zob. uwaga w pkt 2.3.2.2 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1272/2008);

 

d) Gazy utleniające

W przypadku czystego gazu można podać C i (współczynnik równoważności tlenu) zgodnie z normą ISO 10156 „Gazy i mieszaniny gazów – Określanie palności i zdolności utleniania podczas wyboru zaworów wylotowych butli do gazów” lub zgodnie z metodą równoważną;

 W przypadku mieszaniny gazów wyrażenie „gaz utleniający kategorii 1 (badanie zgodnie z normą ISO 10156 (lub metodą równoważną))” może być wskazane w odniesieniu do badanych mieszanin lub obliczonej mocy utleniającej zgodnie z normą ISO 10156 lub metodą równoważną;

 

e) Gazy pod ciśnieniem

W odniesieniu do czystego gazu można podać temperaturę krytyczną.

 W odniesieniu do mieszaniny gazów można podać temperaturę pseudokrytyczną;

 

f) Płyny łatwopalne

Jeżeli substancja lub mieszanina jest sklasyfikowana jako ciecz łatwopalna, dane dotyczące temperatury wrzenia i temperatury zapłonu nie muszą być podane w tym punkcie, ponieważ dane te należy podać zgodnie z podsekcją 9.1. Można podać informacje na temat podtrzymywania palenia.

 

g) Łatwopalne ciała stałe

Można podać następujące informacje:

 (i) szybkość spalania lub czas palenia proszków metali;

(ii) stwierdzenie, czy miało miejsce przejście przez strefę zwilżoną;

 

h) Substancje i mieszaniny samoreaktywne

Oprócz informacji o SADT, jak określono w podsekcji 9.1 lit. j), można przedstawić następujące informacje:

 (i) temperatura rozkładu;

(ii) właściwości detonacji;

(iii) właściwości deflagracji;

(iv) wpływ ogrzania w zamkniętym pojemniku;

(v) siła wybuchu, jeżeli dotyczy;

 

i) Substancje ciekłe piroforyczne

Można podać informacje na temat tego, czy występuje samozapłon lub zwęglenie bibuły filtracyjnej.

 

j) Substancje stałe piroforyczne

Można podać następujące informacje:

 (i) stwierdzenie, czy następuje samozapłon w przypadku wylania lub w ciągu pięciu minut od wylania, jeżeli chodzi o ciała stałe w postaci proszku,

(ii) stwierdzenie, czy właściwości piroforyczne mogą zmieniać się w czasie.

 

k) Substancje i mieszaniny samonagrzewające się

Można podać następujące informacje:

 (i) stwierdzenie, czy następuje samozapłon, i jaki jest uzyskany maksymalny wzrost temperatury;

(ii) wyniki badań przesiewowych, o których mowa w sekcji 2.11.4.2 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, jeżeli są one istotne i dostępne;

 

l) Substancje i mieszaniny, które w kontakcie z wodą emitują gazy łatwopalne

Można podać następujące informacje:

 (i) identyfikacja emitowanego gazu, jeżeli jest znany;

(ii) stwierdzenie, czy emitowany gaz ulega samozapłonowi;

(iii) szybkość wydzielania gazu;

 

m) Substancje ciekłe utleniające

Można podać informacje na temat tego, czy występuje samozapłon po zmieszaniu z celulozą.

 

n) Substancje stałe utleniające

Można podać informacje na temat tego, czy występuje samozapłon po zmieszaniu z celulozą.

 

o) Nadtlenki organiczne

Oprócz informacji o SADT, jak określono w podsekcji 9.1 lit. j), można przedstawić następujące informacje:

 (i) temperatura rozkładu;

(ii) właściwości detonacji;

(iii) właściwości deflagracji;

(iv) wpływ ogrzania w zamkniętym pojemniku;

(v) siła wybuchu;

 

p) Substancje powodujące korozję metali

 Można podać następujące informacje:

 

(i) metale ulegające korozji pod wpływem substancji lub mieszaniny;

 

(ii) szybkość korozji i stwierdzenie, czy dotyczy stali, czy aluminium;

 

(iii) odniesienie do innych sekcji karty charakterystyki, jeżeli chodzi o materiały kompatybilne lub niekompatybilne.

 

q) Odczulone materiały wybuchowe

Można podać następujące informacje:

 (i) zastosowany środek odczulający;

(ii) energia rozkładu egzotermicznego;

(iii) skorygowana prędkość spalania (Ac);

(iv) właściwości wybuchowe odczulonego materiału wybuchowego w tym stanie.

 

 

9.2.2.    Inne właściwości bezpieczeństwa

W przypadku substancji lub mieszanin przydatne może być podanie wymienionych poniżej właściwości, właściwości bezpieczeństwa i wyników badań:

a) wrażliwość mechaniczna;

b) temperatura samoprzyśpieszającej polimeryzacji;

c) tworzenie wybuchowej mieszaniny pyłu z powietrzem;

d) rezerwa kwasowo/zasadowa;

e) szybkość parowania;

f) zdolność mieszania się;

g) przewodność;

h) działanie korozyjne;

i) grupa gazów;

j) potencjał redoks;

k) potencjał powstawania rodników;

l) właściwości fotokatalityczne.

Inne parametry fizyczne i chemiczne podaje się, jeżeli ich wskazanie jest istotne dla bezpiecznego stosowania danej substancji lub mieszaniny.

 

 

 

11.2    Informacje o innych zagrożeniach

11.2.1.    Właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego

Informacje o niepożądanych skutkach dla zdrowia spowodowanych przez właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego należy podać, o ile są dostępne, w odniesieniu do substancji określonych jako mające właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego w podsekcji 2.3. Informacje te obejmują krótkie podsumowania informacji uzyskanych w wyniku zastosowania kryteriów oceny określonych w odpowiednich rozporządzeniach ((WE) nr 1907/2006, (UE) 2017/2100, (UE) 2018/605), które mają znaczenie dla oceny właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego dla zdrowia ludzkiego.

 

11.2.2.    Inne informacje

Zamieszcza się inne istotne informacje dotyczące niekorzystnego wpływu na zdrowie, nawet jeżeli nie jest to wymagane w kryteriach klasyfikacji.

 

12.6.    Właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego

Informacje o niepożądanych skutkach dla środowiska spowodowanych przez właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego należy podać, o ile są dostępne, w odniesieniu do substancji określonych jako mające właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego w podsekcji 2.3. Informacje te obejmują krótkie podsumowania informacji uzyskanych w wyniku zastosowania kryteriów oceny określonych w odpowiednich rozporządzeniach ((WE) nr 1907/2006, (UE) 2017/2100, (UE) 2018/605), które mają znaczenie dla oceny właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego dla środowiska.

 

12.7.    Inne szkodliwe skutki działania 

Zamieszcza się informacje dotyczące innych szkodliwych skutków oddziaływania na środowisko, takie jak los w środowisku (narażenie), zdolność do tworzenia ozonu na drodze reakcji fotochemicznych, zdolność do rozkładu ozonu lub wpływ na wzrost ocieplenia globalnego, o ile informacje te są dostępne.

 

14.1.    Numer UN lub numer identyfikacyjny ID

Podaje się numer UN lub numer identyfikacyjny ID (tj. czterocyfrowy numer identyfikacyjny substancji, mieszaniny lub wyrobu poprzedzony literami „UN” lub „ID”) zgodnie z przepisami modelowymi ONZ, IMDG, ADR, RID, ADN lub ICAO TI.

 

 

14.7.    Transport morski luzem zgodnie z instrumentami IMO 

Niniejsza podsekcja ma zastosowanie jedynie do przewozu luzem zgodnie z instrumentami IMO: rozdziałem VI lub rozdziałem VII SOLAS ( 45 ), załącznikiem II lub załącznikiem V MARPOL, kodeksem IBC ( 46 ), kodeksem IMSBC ( 47 ) i kodeksem IGC ( 48 ) lub jego wcześniejszymi wersjami, a mianowicie kodeksem EGC ( 49 ) lub kodeksem GC ( 50 )).

 W przypadku ładunków masowych płynnych podaje się nazwę produktu (jeżeli odbiega ona od nazwy podanej w podsekcji 1.1) zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach przewozowych i zgodnie z nazwą podaną w wykazie nazw produktów w sekcji 17 lub 18 kodeksu IBC lub zgodnie z ostatnim wydaniem biuletynu Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego przy IMO (MEPC).2/Circular ( 51 ). Należy wskazać rodzaj statku i kategorię zanieczyszczenia, jak również klasę zagrożenia IMO, zgodnie z załącznikiem I (3) B lit. a) do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/59/WE ( 52 ).

 W przypadku stałych ładunków masowych należy podać nazwę przewozową ładunku masowego. Należy wskazać, czy ładunek jest uznawany za szkodliwy dla środowiska morskiego (HME) zgodnie z załącznikiem V do konwencji MARPOL, bez względu na to, czy jest to materiał niebezpieczny wyłącznie luzem (MHB) ( 53 ) zgodnie z kodeksem IMSBC, oraz do której grupy ładunku należy on zgodnie z IMSBC.

 W przypadku ładunków gazów skroplonych luzem podaje się nazwę produktu i rodzaj statku wymagane zgodnie z kodeksem IGC lub jego wcześniejszymi wersjami, a mianowicie kodeksem EGC lub kodeksem GC.

 

Pozdrawiam i BeHaPpY

Żurka

Czytaj więcej »