Nowa maszyna to szansa. Świadectwo rozwoju firmy. Nowe możliwości. Ale również - nowe wyzwania względem bezpieczeństwa. Jakie kroki podjąć, żeby nowa maszyna przynosiła tylko korzyści?

Dzisiejszy wpis dotyczyć będzie przyjęcia do firmy nowej maszyny lub urządzenia. Od momentu jej postawienia na posadzce firmy, aż po jej uruchomienie.


NOWA MASZYNA - czyli jaka?

W terminologii BHP spotkać się można z określeniami "stara" maszyna i "nowa" maszyna. Czym się one różnią?

Tzw. "stare" maszyny to maszyny, które zostały wprowadzone do użytkowania na terenie Polski przed 1 stycznia 2003r. i muszą one spełniać minimalne wymagania BHP podczas ich użytkowania. 

"Nowe" maszyny, to te wprowadzane do użytkowania po 1 stycznia 2003r. I one spełniać muszą wymagania określone w Dyrektywie Maszynowej, czyli wymagania zasadnicze. A także wymagania minimalne, o czym za chwilę.

Dodatkowo - nowe maszyny dla firmy, to oczywiście wszystko to co nowe jest dla danego przedsiębiorstwa. 

To o czym warto pamiętać, to fakt, że data 01 stycznia 2003 dotyczy maszyn funkcjonujących na terenie RP. Z kolei Dyrektywa Maszynowa dot. oddawania maszyn do użytku na terenie UE przez producenta maszyn. Co zrobić, gdy w 2022 roku kupujesz maszynę wyprodukowaną w 2016r i oddaną do użytku n terenie Holandii? 

WYMAGANIA ZASDNICZE DLA MASZYN, czyli nikt nie da Ci tyle, co ja Ci mogę obiecać

Wymagania zasadnicze dla maszyn, określone są w Dyrektywie Maszynowej, a przepisy te w Polsce zostały wprowadzone odpowiednim Rozporządzeniem ws. zasadniczych wymagań dla maszyn. 

Jest to dokument, zgodnie z którym maszyny powinny być projektowane i produkowane. Zawiera informacje jakie dokumenty i w jakim języku powinny zostać przygotowane przez producenta maszyny. Oraz w jaki sposób powinien on przeprowadzić ocenę zgodności, aby potwierdzić, że maszyna jest bezpieczna.

Co te przepisy oznaczają dla użytkownika? Dla klienta, który kupuje maszynę?

Odbierając maszynę należy upewnić się, że otrzymujesz wszystkie niezbędne dokumenty od producenta, które potwierdzają, że ta maszyna jest bezpieczna. W szczególności będzie to:

  • dokumentacja techniczna (może być w języku urzędowym UE)
  • instrukcja obsługi ze wskazówkami dotyczącymi bezpieczeństwa (w języku w którym maszyna ma być użytkowana)
  • deklaracja zgodności (w języku kraju w którym będzie użytkowana)
  • znak CE

Niby wszystko jasne, ale... No właśnie. Są co najmniej 2 pułapki, które w zasadzie można stwierdzić w jednym zdaniu : NIKT NIE DA CI TYLE, CO JA MOGĘ CI OBIECAĆ!

Co to oznacza?
  1. Wbrew temu co mogłoby się wydawać, niektórzy producenci deklarują, że ich maszyna jest bezpieczna, mimo, że tak naprawdę nie spełnia wymagań bezpieczeństwa, a później na odbiorze możesz (jako BHPowczyni) usłyszeć "o co Ci chodzi, przecież producent dał deklaracje... no własnie, dał obiecał, ale jakby odpowiedzialność za bezpieczeństwo przede wszystkim spoczywa na pracodawcy i to pracodawca dopuszcza w ostatecznym rozrachunku maszynę do użytku.
  2. To że ktoś naklei na maszynę literki C i E w kolejności CE, może nie oznaczać CE, a jedynie CHINA EXPORT i z deklaracją bezpieczeństwa ma zazwyczaj niewiele wspólnego. Jak ją rozróżnić:

Źródło: https://latis.pl/archiwa/1748


A co jeśli maszyna została już wprowadzona na teren UE w innym kraju? 

Cóż. Tu w Polsce wymagania zasadnicze wskazują, że maszyny wprowadzane na teren kraju mają je spełniać. Co oznacza, że instrukcje, znaki bezpieczeństwa itp. muszą być po polsku. Ale czyja to odpowiedzialność? Producent sprzedał maszynę  6 lat temu firmie X - spełnił wszystkie wymagania związane z wprowadzeniem na rynek maszyny na rynek Holenderski. Pytanie - kto wprowadza maszynę na rynek polski? Bo to ta osoba, ma obowiązek spełnić wymagania zasadnicze. Na przykład przetłumaczyć instrukcje.


WYMAGANIA MINIMALNE DLA MASZYN, czyli obiecanki cacanki, a użytkowanie...

To, że maszyna spełnia wymagania zasadnicze, nie oznacza, że spełniać będzie wymagania minimalne. Więcej - wymagania minimalne muszą być spełniane również przez maszyny po 01 stycznia 2003r. Dlaczego?

Wiele lat sądziłam, że skoro maszyna spełnia wymagania zasadnicze, to spełnia też minimalne. Ale tak nie jest. Przepisy dotyczące wymagań minimalnych dotyczy minimalnych przepisów BHP, jakie muszą zostać spełnione podczas użytkowania maszyn przez pracowników. Maszyny sprzed 2003 roku miały zostać do tych przepisów dostosowane. Te po 2003 - mają spełniać te warunki. 

Jak to? Bo producent określa bezpieczeństwo samej maszyny, w warunkach (powiedzmy sobie) "laboratoryjnych". Ty zaś musisz określi czy w Twoich warunkach, Twojemu pracownikowi nic się nie wydarzy. Bo dotyczą one szerszego zagadnienia. Wychodzą poza sferę zmechanizowaną i zadają pytania odnośnie chociażby usytuowania i czy dostęp do tej maszyny jest bezpieczny.

A poza tym - to nie był akt jednorazowy, lecz jest aktem wciąż obowiązującym. To daje do myślenia.

DOKUMENTACJA WEWNĘTRZNA

No to super. Wiesz już, że maszyna spełnia wymagania zasadnicze i minimalne. Czy to wystarczy? Moim zdaniem nie. Przed dopuszczeniem pracownika do pracy na niej konieczne jest:

  • stworzenie instrukcji BHP dot. obsługi maszyny
  • aktualizacja oceny ryzyka zawodowego pracownika
  • zapoznanie z ww. dokumentami pracowników


KROK PO KROKU PRZYJMUJEMY MASZYNĘ

Oki. To teraz w kilku krokach i w wielkim skrócie krok po kroku jakie czynności ja przeprowadzam przy odbiorze maszyn (i w czym uczestniczę).

  • analiza spełnienia wymagań zasadniczych - sprawdzam instrukcję, deklarację zgodności i ich język, znak CE i oznaczenia na maszynie
  • analizuję wymagania minimalne - korzystam w tym celu z list kontrolnych udostępnianych chociażby przez PIP
  • dokonuję oceny ryzyka dla maszyny - sprawdzam jakie ryzyka podczas obsługi bieżącej i konserwacji mogą wystąpić (w oparciu o wymagania minimalne i zasadnicze) oraz określam działania i zalecenia, które należy spełnić, żeby maszyna mogła być bezpiecznie użytkowana
  • tworzona jest instrukcja BHP przy obsłudze maszyny
  • określam, czy nowa maszyna powoduje wzrost ryzyka zawodowego dla pracowników i aktualizuję ją w miarę potrzeby
  • dział techniczny wykonuje odbiór elektryczny maszyny

Pozdrowionka i BeHaPpY

Żurka

Brak komentarzy: