Gdy pytam ludzi, z czym kojarzy Ci się BHP, to jedną z TOP 3 odpowiedzi, są właśnie one INSTRUKCJE BHP lub ZASADY BHP. Ale, co ma piernik, wróć, ZASADA do INSTRUKCJI? Ano to, że te zasady stanowią kwintesencje instrukcji. Dlatego dzisiejszy wpis poświęcony będzie właśnie INSTRUKCJOM BHP.
RYS PRAWNY
Słownik PWN pięknie przybliża znaczenie słowa instrukcja:
1. «zbiór przepisów ustalających sposób postępowania w jakiejś dziedzinie»
2. «ulotka, broszura zawierająca zasady działania i obsługi jakiegoś urządzenia»
3. «dokładne pouczenie, wskazówka»
Ale to nie wszystko co musisz o instrukcjach wiedzieć.
Czy jako pracodawca musisz stworzyć instrukcje? - TAK
Czy musisz przeszkolić pracownik z instrukcji? - TAK
Czy pracując u kogoś musisz znać instrukcje? - TAK
Czy instrukcje muszą być przestrzegane? - TAK
Wszystkie z powyższych odpowiedzi wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. I to nie byle jakich!
Tako rzecze do Ciebie, do mnie i każdego pracującego lub zatrudniającego człowieka:
A. KODEKS PRACY (art. 237(4) poleca się do przeczytania)
B. (a jakże) ROZPORZĄDZENIE ws. OGÓLNYCH PRZEPISÓW BHP (art. 41 również zaprasza do lektury)
PS. podlinkowałam Ci konkretne fragmenty, także bez trudno na nie natrafisz.
PPS. w innych aktach prawnych "nakazuje się" pracodawcy stworzenie konkretnych instrukcji - np. energetycznych
ZAKRES INSTRUKCJI BHP
Instrukcje BHP traktuję osobiście, jako bazę wiedzy. Swoiste know-how firmy w zakresie bezpieczeństwa. Dzięki nim określić można ramy zachowań, które są akceptowalne i w ramach których podczas pracy nic złego nie powinno się zdarzyć.
Ramy te, w mojej opinii są ważne, bo każdy z nas ma jednak inny poziom tolerancji na ryzyko i niebezpieczeństwo. A dzięki dobrze zrobionym instrukcjom poziom ten może zostać w pewien sposób ujednolicony.
Ale czego mają dotyczyć, konkretnie?
Szczęśliwie przepisy dość jasno precyzują nie tylko powinności, ale również obszary gdzie instrukcje powinny być. I tak oto należy:
- określić i przekazać pracownikom zasady BHP dotyczące wykonywanej pracy
- wydać szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowisku pracy
- udostępnić instrukcje BHP stosowanych procesów technologicznych oraz wykonywanych prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami dla zdrowia
- obsługa maszyn i innych urządzeń technicznych tylko po przeczytaniu instrukcji BHP ich dotyczących
- każdy powinien mieć dostęp do instrukcji BHP związanych z postępowaniem z materiałami szkodliwymi dla zdrowia i niebezpiecznymi
- udzielanie pierwszej pomocy również określić w instrukcji
Tak, wiem. W pierwszej możesz pomyśleć ŻE ILE TEGO JEST? Przed oczyma widzisz wszystkie maszyny i prace, które wykonujesz, albo które zlecasz. Stan prawie jak podczas gry w TWISTERA, gdy wszystko Ci się przeplata. Ale SPOKOJNIE - i na to jest rada.
Z powyższego można wywnioskować, że jest kilka typów instrukcji BHP. Ja osobiście, zawsze dzielę je na 4 kategorie:
1. Instrukcje BHP ogólne - czyli takie, które odnoszą się do ogólnych procesów, wspólnych dla wielu stanowisk pracy (np. Zasady poruszania się)
2. Instrukcje BHP stanowiskowe - czyli te, które dotyczą konkretnych stanowisk pracy (np. instrukcja BHP dla pracowników administracyjno-biurowych)
3. Instrukcje BHP awaryjne - czyli co zrobić, gdy coś się wydarzy (np. Instrukcja udzielania pierwszej pomocy)
4. Instrukcje BHP przy obsłudze maszyn i urządzeń - i tu znajdują swoje miejsce konkretne zasady do konkretnych urządzeń lub maszyn
ANATOMIA INSTRUKCJI BHP - czyli co powinna zawierać instrukcja BHP
Budowa instrukcji jest ściśle określona. Wskazywać muszą one (minimum):
- czynności przed przystąpieniem do pracy
- zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania pracy (czyli w jej trakcie)
- czynności i zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych (stwarzających zagrożenie)
Osobiście uważam, że dobrą praktyką jest również:
- określenie odpowiedzialności różnych osób w organizacji
- podkreślenie czynności zabronionych
- zaznaczenie zasad związanych z ochroną środowiska
"Podczas pracy z X należy pracować bezpiecznie" - CZYLI JAK? Czy nie po to powstała ta instrukcja, żebym wiedziała jak mam z tym X-em pracować?
"Przed rozpoczęciem pracy należy przygotować stanowisko pracy" - CZYLI CO MAM ZROBIĆ?
Aby ułatwić odbiór informacji, warto pokusić się o dokumentację zdjęciową, albo chociaż schematyczną. Pokazać w instrukcji stan rzeczywisty. Wymaga to oczywiście "uszycia" instrukcji na miarę, ale w mojej opinii jest to niezbędne, aby ten dokument rzeczywiście żył i był używany.
Często słyszę, że ludzie nie pracują zgodnie z instrukcją. Nic dziwnego. Zazwyczaj bowiem okazuje się, że te instrukcje nie mają nic wspólnego z wykonywaną przez nich pracą. Więc jak można pracować zgodnie z nimi, skoro nie dotyczą tego co się robi?
Dla mnie zasada jest jednak taka - zrób taką instrukcję, którą sama chciałabym dostać rozpoczynając pracę.
AUTORZY INSTRUKCJI BHP - praca zespołowo kluczem do sukcesu
Oczywiście osobą odpowiedzialną za obecność instrukcji jest pracodawca i już?
Mawia się, że "sukces ma wielu ojców, porażka - jedną matkę". W przypadku instrukcji sprawdza się to co do joty.
Instrukcje opracowywane przez jedną osobę, najczęściej przez BHP-owca ( o gotowcach nawet nie wspomnę) w 99% będą stanowiły prawdziwą porażkę. Dlaczego? Bo nie jest ona lub on specjalistą we wszystkim, np. w obróbce skrawaniu. Więc skąd może znać proces pracy?
Warto pamiętać, by instrukcje były pisane przez ludzi, którzy znają proces. Wiedzących co i jak należy zrobić. Znających zagrożenia.
A jaka jest w tym rola BHP-owca? Instrukcje ogólne BHP-owiec współtworzy, pracy - opiniuje.
Praca zespołowo - oto klucz do sukcesu.
AUTOGRAF NIEZBĘDNY, ale niewystarczający
Instrukcje BHP, a w zasadzie zaznajomienie się z nimi, musi zostać potwierdzone pisemnie. Czyli po przeczytaniu instrukcji, pracownik musi podpisać, że przyjmuje ją do wiadomości.
Jednak biada temu, kto stwierdzi "człowiek ten podpisał się, więc jego bezpieczeństwo to nie moja rzecz".
Zasady wprowadzone, chociażby instrukcjami, są dokumentami obligatoryjnymi. Zmienić można je, zmieniając zasady. I owszem pracownik ma obowiązek je stosować. Ale to pracodawca i osoba kierująca mają obowiązek egzekwować ich stosowanie i w przypadku zauważenia naruszeń - reagować.
Więcej - instrukcje muszą być dostępne dla klientów, czyli pracowników.
W temacie instrukcji na dzisiaj to tyle :)
Pięknego dnia i BeHaPpy
Żurka
Brak komentarzy: