maja 18, 2021

Słowne potyczki BeHaPpy - H

Czy wiesz, skąd powiedzenie TY ZAKUTY ŁBIE?  ;)

Hełm, zwany czasem kaskiem, od wieków, służył człowiekowi. Służył w starożytności, średniowieczu, wojen XX wieku... I obecnie wielu z nas korzysta z tego wynalazku. Początkowo wykonywany z metalu lub skóry, w czasie I wojny światowej wprowadzono hełmy stalowe. Dzisiaj - te z którymi masz do czynienia są wytworzone z tworzy sztucznych.

Ich zadanie?

Ochrona głowy, konkretnie - organu pod czaszką. Głównego sterującego naszymi myślami, ciałem i emocjami - MÓZGU.

I choć wielu nie docenia jego roli,  to sądzę, że niejednemu uratował zdrowie lub życie. 

Kiedy go używać?

Cóż. Prywatnie? Zachęcam i polecam stosować go zawsze:

• na rowerze
• na desce
• na rolkach
• na hulajnogach
• na motorach
• na nartach
• na łyżwach

Z jakiego powodu? W 1995 r. Centers for Disease Control and Prevention ustaliło, że wypadki rowerowe powodują około 1000 ofiar śmiertelnych i 550 000 wizyt w przychodniach w ciągu roku, a większość tych urazów dotyczy jakiejś formy urazu głowy. Urazy głowy stanowiły 62% zgonów powiązanych z rowerami, 33% wizyt w oddziałach ratunkowych oraz 67% przyjęć do szpitali (powiązanych z rowerami).

W USA 30-miesięczne badanie obejmujące 3 854 rowerzystów pokazało, że użycie kasku zmniejszało całkowite ryzyko obrażeń mózgu o 65% i poważne uszkodzenie mózgu o 74% we wszystkich grupach wiekowych. I choć nie jest to 100%, to jednak brak kasku = 100% braku ochrony.

I tu ciekawostka. KASK ROWEROWY (czyli hełm) NIE PYTA O WIEK! Czy mały, czy duży człowiek - głowę rozbić może dokładnie tak samo! Także śmiało - nie ma się czego bać lub krępować. Przecież to dziecinnie prosta sprawa! Przyspieszasz tempo poruszania, a wiatr rozwiewać może Ci włos - to znak, że kask na głowę włożyć czas.

A w pracy? Ano tu sprawy regulują przepisy. I to nie byle jakie. Bo Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej ws. ogólnych przepisów BHP. Brzmi dumnie - wiadomo :D

A zatem,  wpisujesz tytuł w przeglądarkę i oczom Twym ukazuje się ww. tekst. W nim zaś znaleźć musisz Załącznik nr 2 w którym określono SZCZEGÓŁOWE ZASADY STOSOWANIA ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ. I cóż z niego wynika?

Zaglądamy to tabeli nr 1:

ZAGROŻENIA PRZY KTÓRYCH WYMAGANE JEST STOSOWANIE ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Czaszkę chronimy ZAWSZE gdy:

• grozi nam upadek z wysokości
• jesteśmy narażeni na wstrząsy, uderzenia, zgniecenia i wybuchy
• możemy być narażeni na zagrożenia elektryczne

Przechodzimy do tabeli 2, aby dowiedzieć się czegoś więcej. I tu wyczytać możemy całą listę prac, przy których należy stosować HEŁM OCHRONNY. 

RODZAJE PRAC, PRZY KTÓRYCH WYMAGANE JEST STOSOWANIE ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ

I tu ciekawostka. Czapki z daszkiem ze wzmocnieniem (nazywane czasem hełmami lekkimi), nie są HEŁMAMI OCHRONNYMI tym samym. Różni je przede wszystkim norma, zgodnie z którymi określa się ich właściwości ochronne.

• EN 397 - Przemysłowe hełmy ochronne - norma określa wymagania fizyczne i parametry techniczne, metody badań i wymagania dotyczące znakowania hełmów ochronnych dla przemysłu. Ustalono wymagania obowiązkowe i dodatkowe.
• EN 812 - Przemysłowe hełmy lekkie - norma określa wymagania fizyczne i parametry techniczne, metody badań i wymagania dotyczące oznakowania hełmów lekkich (czapek) dla przemysłu chroniących przed uderzeniami.  Nie są one przeznaczone do ochrony przed skutkami uderzeń, upadków przedmiotów lub przed zawieszonymi bądź poruszającymi się ładunkami a jedynie chronią przed uderzeniem głową w przedmioty twarde i nieruchome z taką siłą, która może spowodować rozdarcie skóry lub inne powierzchniowe rany.

Także chcąc dobrać środek, należy odpowiedzieć sobie na pytanie, czy głowa ma być chroniona przed przypadkowym uderzeniem człowieka o element (wówczas przemysłowy hełm lekki - czapeczka, powinien być ok), czy jednak to coś może uderzyć człowieka w głowę - wówczas raczej zainwestuj w hełm ochronny z prawdziwego zdarzenia.

Budowa hełmu z grubsza przedstawia się jak poniżej:

Źródło: CIOP, https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/appmanager/ciop/mobi?_nfpb=true&_pageLabel=P40200399501486654525293&html_tresc_root_id=300005012&html_tresc_id=300005059&html_klucz=300005012&html_klucz_spis=

Oczywiście do zwykłych prac (ok - zwykłych, w tym sensie, że chronić należy tylko i aż przed uderzeniami), wyróżnić możemy również hełmy SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA. Czyli takie, które chronią przed tym, przed czym chronić mają, plus bonusowo mają dodatkowe właściwości ochronne. I tak, ochrona ta dotyczyć może właściwości dotyczących:

wytrzymałości na zerwanie punktów mocowania paska podbródkowego, własności elektroizolacyjnych, odporności na zgniatanie boczne, odporności na działanie odprysków stopionego metalu. Od czego zależeć będzie skuteczność hełmu? Od DOBORU oczywiście! Bo tylko dobrze dobrany (czyli m.in dobrze dopasowany do głowy i właściwościach technicznych, które będą chronić, a nie ochronę udawać). A jak przeprowadzić taki DOBÓR - oczywiście dzięki analizie ;) Szybkie pytania i wiesz w co i jak grać: Czy hełm posiada zakres regulacji długości pasa głównego gwarantujący dopasowanie do obwodu głowy użytkownika - TAK, powinien mieć Czy hełm zachowuje swoje parametry ochronne w całym zakresie temperatur występujących na danym stanowisku pracy - TAK powinien. W chwili obecnej wyróżnia się w tym zakresie cztery kategorie hełmów: ochrona podstawowa (zakres temperatur stosowania od -10°C do +50°C - bez szczególnego oznaczenia na hełmie), do stosowania w niskich temperaturach (zakres temperatur stosowania od -20°C - oznaczenie na hełmie -20°C), do stosowania w bardzo niskich temperaturach (zakres temperatur stosowania od -30°C - oznaczenie na hełmie -30°C), do stosowania w bardzo wysokich temperaturach (zakres temperatur stosowania do +150°C - oznaczenie na hełmie +150°C); Czy na stanowisku pracy występują inne niebezpieczne dla głowy pracownika czynniki  (np.: odpryski stopionego metalu, obecność metalowych elementów pozostających pod napięciem elektrycznym) i hełm zapewnia przed nimi ochronę - TAK, powinien ;). Kilka dodatkowych TIP-ów podrzuca CIOP, na swojej stronie: "Wskazówki dotyczące doboru hełmów ochronnych: Jeżeli praca wykonywana na danym stanowisku jest związana z dużym wysiłkiem fizycznym i wysoką temperaturą otoczenia, która wiąże się z nadmiernym poceniem należy dobrać hełm zapewniający dobrą wentylację np. wyposażony w otwory wentylacyjne. Jeżeli praca wykonywana na danym stanowisku pracy, ze względu na przyjmowane przez pracownika pozycje, stwarza ryzyko spadania hełmu z głowy należy dobrać konstrukcję hełmu, która posiada tak ukształtowany pas główny, aby dokładnie opasywał część potyliczną głowy lub jest wyposażona w pasek podbródkowy. Jeżeli praca na stanowisku pracy wiąże się z ryzykiem kontaktu z elementami pozostającymi pod napięciem należy stosować hełmy posiadające odpowiednie własności elektroizolacyjne - oznaczenie na hełmie 440Vac. Jeżeli praca na stanowisku pracy naraża pracownika na działanie odprysków stopionego metalu należ stosować hełmy odporne na takie działanie - oznaczenie na hełmie MM. Jeżeli na stanowisku pracy występuje zagrożenie zgniecenia bocznego głowy należy stosować hełmy o podwyższonej odporności w tym zakresie - oznaczenie na hełmie LD. Jeżeli na stanowisku pracy istnieje konieczność stosowania osłon twarzy oraz nauszników przeciwhałasowych należy stosować hełmy posiadające odpowiednie gniazda zaczepowe umożliwiające zamocowanie takich ochron. Jeżeli na stanowisku pracy występują inne czynniki mogące wpływać na utratę parametrów ochronnych przez hełm np. agresywne substancje chemiczne to należy ten fakt uwzględniać podczas doboru. Jeżeli na stanowisku pracy występuje zagrożenie wybuchowe należy stosować hełmy o własnościach antyelektrostatycznych."

I co, że już? To wszystko? NIE

Nawet najlepiej dopasowany kask, nic nie da, jeśli użytkownik nie będzie go dobrze używał. Ale spokojnie - z pomocną dłonią specjalistów CIOP żaden temat nie jest zbyt straszny:

"Wskazówki dotyczące prawidłowego użytkowania hełmów ochronnych:

Podczas użytkowania hełmów należy przestrzegać następujących zasad:

Hełm przed użyciem należy dopasować do głowy przez odpowiednie wyregulowanie: obwodu pasa głównego, wysokości noszenia oraz długości paska podbródkowego (o ile istnieje). Hełm należy wycofać z użytkowania, jeżeli został poddany silnemu uderzeniu lub wykazuje oznaki uszkodzenia. Hełm należy wycofać z użytkowania, jeżeli upłynął jego okres stosowania, podany przez producenta w instrukcji. Hełm należy przechowywać w warunkach podanych przez producenta, które nie zagrażają utratą parametrów ochronnych. Nie wolno wykonywać własnych modyfikacji w konstrukcji hełmu. Konserwację hełmu należy przeprowadzać metodami zalecanymi przez producenta." I pamiętaj - przeszkól pracownika z ww. zasad ;) Tak oto poznaliście kilka faktów o hełmach (kaskach), w których uzbrojeni rycerze walczyli w pocie czoła (tak, tak w metalowych hełmach "łeb" był zakuty), a nam obecnie zdrowie i życie uratować mogą, bo właściwości absorpcyjne uderzenia mają wprost niezwykłe. Pozdrawiam i BeHaPpy Żurka