O Ty że pracownikom należy zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy wiadomo nie od dziś. A co z warunkami BHP w przypadku osób współpracujących na innej podstawie, choć nadal wykonujących pracę? Studenci, praktykanci, czy zleceniobiorcy – jakie obowiązki BHP należy im zapewnić?
Zgodnie z ustawą Kodeks Pracy art.
304 pracodawca ma obowiązek zapewnić odpowiednie warunki bhp
wobec osób zatrudnionych na innej podstawie niż stosunek pracy. Brzmią one tak :
Art. 304.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa w art. 207 obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy § 2, osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, a także osobom prowadzącym w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na własny rachunek działalność gospodarczą.
§ 2. Pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki zajęć odbywanych na terenie zakładu pracy przez studentów i uczniów nie będących jego pracownikami.
§ 3. Obowiązki określone w art. 207 obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy § 2 stosuje się odpowiednio do przedsiębiorców niebędących pracodawcami, organizujących pracę wykonywaną przez osoby fizyczne:
1) na innej podstawie niż stosunek pracy;
2) prowadzące na własny rachunek działalność gospodarczą.
Dla przypomnienia art. 207 wskazuje
na ogólne obowiązki pracodawcy w zakresie BHP:
Art. 207 § 2. Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany:
1) organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy;
2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń;
3) reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy;
4) zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy;
5) uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych;
6) zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy;
7) zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.
W zależności od tego, czy pracodawca decyduje się na
przyjęcie na praktykę uczniów ze szkół ponadpodstawowej, studentów z uczelni
wyższych, stażystów z urzędu pracy czy pracowników z agencji pracy tymczasowej
zastosowanie będą miały odrębne regulacje prawne:
1) do uczniów i słuchaczy szkół ponadpodstawowych stosuje się przepisy
rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie praktycznej nauki zawodu,
2) w przypadku studentów odbywających praktykę na podstawie skierowania z uczelni wyższej zastosowanie będą miały przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym,
3) w przypadku osób bezrobotnych kierowanych na staż przez urząd pracy dodatkowym aktem obowiązującym jest rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych,
4) w przypadku pracowników agencji pracy tymczasowej stosuje się przepisy ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych.
W PRZYPADKU PRAKTYK UCZNIOWSKICH
Praktyczna nauka zawodu uczniów jest organizowana
w formie zajęć praktycznych i praktyk zawodowych przez szkołę. Wszelkie kwestie związane z organizacją praktycznej nauki zawodu powinny być
określone w umowie zawartej pomiędzy szkołą, a firmą przyjmującą uczniów. Umowa taka powinna określać m.in. prawa i obowiązki obu stron umowy, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
Do podstawowych obowiązków pracodawcy przyjmującego uczniów lub młodocianych na
praktyczną naukę zawodu należy:
1) zapewnienie warunków materialnych do realizacji praktycznej nauki zawodu, a
w szczególności:
a) stanowisk szkoleniowych wyposażonych w niezbędne urządzenia, sprzęt,
narzędzia, materiały i dokumentację techniczną, uwzględniających wymagania
bezpieczeństwa i higieny pracy,
b) odzieży, obuwia roboczego i środków ochrony indywidualnej oraz środków
higieny osobistej przysługujących pracownikom na danym stanowisku pracy,
c) pomieszczeń do przechowywania odzieży i obuwia roboczego oraz środków
ochrony indywidualnej,
d) nieodpłatnych posiłków profilaktycznych i napojów przysługujących
pracownikom na danym stanowisku pracy, zgodnie z przepisami w sprawie
profilaktycznych posiłków i napojów,
e) dostępu do urządzeń higieniczno-sanitarnych oraz pomieszczeń
socjalno-bytowych;
2) wyznaczenie odpowiednio nauczycieli, instruktorów praktycznej nauki zawodu
oraz opiekunów praktyk zawodowych;
3) zapoznanie uczniów lub młodocianych z organizacją pracy, regulaminem pracy,
w szczególności w zakresie przestrzegania porządku i dyscypliny pracy, oraz z
przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy;
4) nadzorowanie przebiegu praktycznej nauki zawodu;
5) sporządzenia, w razie wypadku podczas praktycznej nauki zawodu, dokumentacji
powypadkowej;
6) współpraca ze szkołą;
7) powiadamianie szkoły o naruszeniu przez ucznia lub młodocianego regulaminu
pracy;
8) zapewnienie uczniom odbywającym praktykę zawodową na statkach morskich i
śródlądowych dietę na zasadach uzgodnionych z armatorem;
9) zapewnienie uczniom odbywającym praktykę zawodową na statkach morskich i
śródlądowych, wyokrętowanym ze statku za granicą wskutek wypadku lub choroby,
świadczenia na zasadach określonych dla załóg tych statków.
W PRZYPADKU STUDENTÓW:
Podobnie jak w przypadku praktyki uczniowskiej,
praktyki studenckie odbywają się na podstawie porozumienia (umowy) zawartej
między uczelnią, której program studiów przewiduje obowiązkowe praktyki
zawodowe, a pracodawcą, który zobowiązuje się umożliwić odbycie praktyk w jego
zakładzie pracy.
Ale studenci mogą również nawiązać
współpracę z firmą, w ramach studiów dualnych Zgodnie z ustawą Prawo o
szkolnictwie wyższym i nauce art. 62:
Art. 62. Uczelnia
może prowadzić studia dualne, które są studiami o profilu praktycznym
prowadzonymi z udziałem pracodawcy. Organizację studiów określa umowa zawarta w
formie pisemnej.
W związku z powyższym szczegółowe
wytyczne dot. zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i zakres
odpowiedzialności uczelni i pracodawcy u którego odbywają się praktyki powinna
określać ww. umowa. Zgodnie bowiem z art. 51 1.Rektor zapewnia bezpieczne
i higieniczne warunki pracy i kształcenia w szczególności przez udostępnienie
odpowiedniej infrastruktury oraz prowadzenie szkoleń.
Niezależnie jednak od formy
współpracy (praktyka czy zajęcia w ramach studiów dualnych), pracodawca ma
obowiązek, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szkolenia w dziedzinie
bezpieczeństwa i higieny pracy art. 9 i art. 11, zapewnić studentom zapewnić szkolenie wstępne BHP w zakresie instruktażu ogólnego oraz
stanowiskowego.
STAŻ Z URZEDU PRACY
W przypadku osób bezrobotnych
kierowanych na staż przez urząd pracy dodatkowym aktem obowiązującym jest rozporządzenie w
sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych. W par. 6
określono szczegółowy zakres odpowiedzialności organizatora stażu, czyli w tym
przypadku pracodawcy:
§ 6. 1. Organizator stażu:
1) zapoznaje bezrobotnego z programem stażu;
2) zapoznaje bezrobotnego z jego obowiązkami oraz uprawnieniami;
3) zapewnia bezrobotnemu bezpieczne i higieniczne warunki odbywania stażu na zasadach przewidzianych dla pracowników;
4) zapewnia bezrobotnemu profilaktyczną ochronę zdrowia w zakresie przewidzianym dla pracowników;
5) szkoli bezrobotnego na zasadach przewidzianych dla pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych oraz zapoznaje go z obowiązującym regulaminem pracy;
6) przydziela bezrobotnemu, na zasadach przewidzianych dla pracowników, odzież i obuwie robocze, środki ochrony indywidualnej oraz niezbędne środki higieny osobistej;
7) zapewnia bezrobotnemu, na zasadach przewidzianych dla pracowników, bezpłatne posiłki i napoje profilaktyczne;
8) niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, informuje starostę o przypadkach przerwania odbywania stażu, o każdym dniu nieusprawiedliwionej nieobecności bezrobotnego oraz o innych zdarzeniach istotnych dla realizacji programu;
9) niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, po zakończeniu realizacji programu stażu wydaje bezrobotnemu opinię, o której mowa w art. 53 ust. 5 ustawy;
10) dostarcza staroście w terminie 5 dni po zakończeniu każdego miesiąca stażu listę obecności podpisywaną przez bezrobotnego.
PRACOWNIK TYMCZASOWY
Zasady zatrudniania pracowników tymczasowych
określa ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Zgodnie z nią
pracodawca użytkownik informuje agencję pracy tymczasowej o warunkach BHP dot.
wykonywanej pracy przez pracownika, a także zapewnia środki ochrony
indywidualnej, napoje i posiłki profilaktyczne, przeprowadza szkolenia w
zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, ustala okoliczności i przyczyny
wypadku przy pracy, przeprowadza ocenę ryzyka zawodowego oraz informuje o tym
ryzyku.
Art. 9.2. Pracodawca użytkownik informuje agencję pracy tymczasowej na piśmie o:
2) warunkach wykonywania pracy tymczasowej w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa i higieny pracy;
2a. Pracodawca użytkownik dostarcza pracownikowi tymczasowemu odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej, zapewnia napoje i posiłki profilaktyczne, przeprowadza szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, ustala okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy, przeprowadza ocenę ryzyka zawodowego oraz informuje o tym ryzyku.
2b. Do sposobu i terminów przeprowadzania szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przepisy Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio.
Dodatkowo pracodawca użytkownik oraz agencja
pracy, muszą uzgodnić zakres przejęcia przez pracodawcę użytkownika obowiązków
dot. BHP inne niż ujęte powyżej.
3. Przed zawarciem umowy o pracę między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym agencja pracy tymczasowej i pracodawca użytkownik uzgadniają na piśmie:
2) zakres przejęcia przez pracodawcę użytkownika obowiązków pracodawcy dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy innych niż określone w ust. 2a;
PANI, ALE JA SAM O SOBIE DECYDUJĘ!
Czy osoby wykonujące na innej podstawie niż umowa o pracę mają obowiązek
stosowania się do obowiązujących w firmie zasad BHP? Czy mogę od nich wymagać, np.
szkoleń?
ZDECYDOWANIE TAK!
Art. 304(1). Kodeksu Pracy wskazuje, że:
Obowiązki, o których mowa w art. 211, w zakresie określonym przez pracodawcę lub inny podmiot organizujący pracę, ciążą również na osobach fizycznych wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę lub inny podmiot organizujący pracę, a także na osobach prowadzących na własny rachunek działalność gospodarczą, w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę lub inny podmiot organizujący pracę.
Jeśli więc pracodawca-zleceniodawca
uzna, że do wykonywania pracy niezbędne jest posiadanie szkolenia wstępnego
BHP, wówczas zleceniobiorca ma obowiązek takie szkolenie odbyć. Jednocześnie
zleceniodawca (pracodawca) może uznać, że wystarczające jest przekazanie
informacji o zagrożeniach w innej formie, niż instruktaż stanowiskowy i ogólny.
Zakres szkolenia i jego rodzaj
powinien być uzależniony od rodzaju i warunków pracy, co potwierdza to
stanowisko Departamentu Prawnego Głównego Inspektoratu Pracy
(GNP/426/4560-364/07/PE), w którym czytamy:
„Jeżeli rodzaj wykonywanej pracy,
stopień zagrożeń związanych z warunkami pracy lub przebiegiem procesów jest tak
znaczny, że wskazane jest, aby nawet do doraźnego wykonywania tych prac lub
przebywania w tych warunkach były dopuszczane wyłącznie osoby fizyczne mające
odpowiedni stan zdrowia i przeszkolone w zakresie bezpieczeństwa i higieny
pracy, to pracodawca lub inny podmiot organizujący pracę może wymagać od osoby,
z którą zawiera umowę cywilnoprawną (będącą podstawą wykonywania pracy przez
samozatrudniającego), poddania się badaniu lekarskiemu lub szkoleniu w zakresie
BHP. Wówczas osoba ta ma na podstawie art. 211 kp obowiązek odbyć szkolenie i
poddać się badaniom lekarskim”.
Dodatkowo zleceniobiorca ma
obowiązek stosować się do wszystkich zasad BHP obowiązujących w firmie. W tym
do tych dot. używania środków ochrony indywidualnej czy dopuszczania do pracy
tylko pracowników posiadających wymagane kwalifikacje (np. UDT).
Masz pytania? Coś Cię zaciekawiło? Zostaw komentarz, by otrzymać odpowiedź.
Pozdrawiam i BeHaPpY
Żurka
Brak komentarzy: