grudnia 08, 2021

Zmiany w Rozporządzeniu ws. ogólnych przepisów BHP

Koniec roku, przyniósł zmiany. Zmiany w jednym z najważniejszych aktów prawnych związanych z BHP. W 04.11.2021r ogłoszono zmiany w Rozporządzeniu ws. ogólnych przepisów BHP, które weszły w życie 20.11.2021r.  Pora zatem na szybki update i analizę tej najnowszej nowelizacji.

Czytając opublikowany w listopadzie dokument, zauważyłam 3 obszary zmian:

1. Rozszerzenie zakresu definicji

Dodano definicję substancji stwarzających zagrożenie lub mieszaninach stwarzających zagrożenie - do tej pory nie definiowano samych substancji zagrażających; wyjaśniano jedynie jak należ rozumieć materiały niebezpieczne w art. 91, a żeby to zrozumieć, trzeba było znaleźć kolejne rozporządzenie i kolejne. Uproszczono nieco tą procedurę. Obecnie wystarczy otworzyć rozporządzenie CLP.

2. Ujednolicenie nazewnictwa

Cóż. Czasy się zmieniały. Rozporządzenia i ustawy również, a nasze Rozporządzenie ws. ogólnych przepisów BHP trwało niewzruszone. Do czasu. W nowym dokumencie nie znajdziesz już odniesienia do Rozporządzenia ws. prac wzbronionych kobietom. Jest to bowiem akt prawny, który utracił moc.

3. Nowe spojrzenie na kwestię środków ochrony indywidualnej

Chyba największa zmiana. W nowym Rozporządzeniu pokuszono się o nowe spojrzenie na kwestię środków ochrony indywidualnej. 

• podkreślono wagę doboru środków ochrony indywidualnej oraz konieczności odniesienia tego doboru do wykonanej oceny ryzyka zawodowego;
• środki ochrony indywidualnej wszystkie należy sprawdzać i to dokumentować;
• dodano konieczność informowania pracowników o rodzajach niezbędnych środków ochrony indywidualnej, już w instrukcjach BHP na stanowiskach pracy. Nadal pozostaje konieczność posiadania instrukcji BHP używania samych środków;
• nie pozostawiono wątpliwości, że pracodawca ma obowiązek uwzględniać wskazania zawarte w tab. 1-3 Rozporządzenia; dotychczasowe słowo "powinien" wzbudzało wiele kontrowersji niekiedy;
• zmiany w samych tabelach, są chyba najbardziej rzucające się w oczy:

1. TABELA nr 1 - dodano lub ujednolicono zagrożenia, przy których BEZWZGLĘDNIE WYMAGANE  jest stosowanie środków ochrony indywidualnej. Jest tego sporo. I jak rozumiem - jeśli w ocenie ryzyka zawodowego zdefiniujesz, że to zagrożenie występuje, wówczas pracownik powinien stosować środki określonego typu.  
2. TABELA nr 2 - wprowadza PRZYKŁADOWE prace i gałęzie gospodarki, przy których mogą wystąpić zagrożenia powodujące konieczność stosowania środków ochrony indywidualnej. W niej również ustawodawca wyszedł od zagrożeń, następnie określił przykłady działalności i gałęzie oraz sektory gospodarki. Tabela mieści się na ponad 8 stronach!
3. TABELA nr 3 - określa co można rozumieć jako środki ochrony; pojawia się w niej kilka nowości. Przykładowo wprowadzono pojęcie kasku (jak sądzę rowerowego), czy okulary w tym wydawane na receptę, albo soczewki kontaktowe. Usunięto również pojęcie odzieży ochronnej i zastąpiono pojęciem środków ochrony części ciała. A także usunięto środki chroniące przed upadkiem, na rzecz środków chroniących całe ciało.

Moja ogólna opinia na temat tego rozporządzenia jest dość pozytywna. Zwłaszcza dla początkujących pracodawców i pracowników służby BHP  zmiany w zakresie ŚOI z pewnością są bardziej transparentne. Ponieważ dzięki wyjściu z poziomu zagrożeń znacznie łatwiej będzie określić, czy pracownikom należy zapewnić środki czy też nie.

Nie ma jednak róży bez kolców. 

Jest jednak kilka kwestii wątpliwych, które zauważyłam:

1. Kodeks Pracy wymaga, aby środki ochrony indywidualnej posiadały ocenę zgodności. Mówiąc inaczej - powinniśmy mieć do nich deklarację CE. Kłopot w tym, że  nie wszystkie wymienione środki ochrony w Rozporządzeniu ws. ogólnych przepisów BHP będą posiadały takie oznakowanie. Przykładowo kamizelki odblaskowe - nie wszystkie je posiadają. Więcej. Większość ich nie posiada. 
2. Okulary i soczewki przepisywane przez lekarza medycyny pracy - czy każdy pracownik, który musi mieć je zapewniane przez pracodawcę? W którym momencie będzie to środek ochronny, a w którym nie? Czy operator wózka który na co dzień używa okularów i w orzeczeniu lekarskim otrzymuje zapis "jazda wózkiem jezdnym w okularach korekcyjnych" powoduje, że to pracodawca będzie zapewniać mu te okulary? Szczerze powiedziawszy, sama nie znam odpowiedzi na te pytania. Myślę, że potrzeba czasu i interpretacji Ustawodawcy, jak należy ten zapis rozumieć.
3. Czy samo wpisanie zagrożenia w karcie oceny ryzyka powoduje konieczność zastosowania ŚOI? Nie można wykluczyć, że pracownik biurowy zderzy się z przeszkodą, przykładowo biurkiem. Czy to oznacza, że księgowość musi stosować buty ochronne w biurze? Osobiście wydaje mi się, że nie. Natomiast z pewnością decyzją o zapewnieniu ŚOI lub też nie, poparta musi być szczegółową oceną ryzyka zawodowego. W której jasno określi się co jest normalną pracą, co zagrożeniami w sytuacji awaryjnej. Pamiętać bowiem należy, że ŚOI są stosowane w ostateczności, gdy nie ma innej sposobności, aby pracownika zabezpieczyć.

No i ciekawostki :)

Dwie zmiany w sposób szczególny mnie zaciekawiły, a myślę, że będą dotyczyć wielu osób. 

1. Chodzi o o wprowadzenie obowiązku stosowania środków ochrony, które będą zwiększać widoczność, czyli przykładowo kamizelki. Do tej pory była to raczej dobra praktyka.
2. Ujęcie, jako prac przy których może wystąpić konieczność stosowania ŚOI, jazdy na rowerze!

CO DALEJ?

Sądzę, że ta nowelizacja to dobry moment, żeby przyjrzeć się ocenie ryzyka zawodowego, przemyśleć procesy i zadania w firmie oraz sprawdzić, czy pracownicy są dobrze chronieni. 

A Ty co myślisz o tych zmianach?

Pięknego dnia i BeHaPpy

Żurka